YUSUF KAYA - METEOROLOJİ YÜKSEK MÜHENDİSİ

Mühendis Yapılır. Uzmanlık Verilir.

2011-11-07T10:06:00.000+02:00

Bir hafta önce inşaat mühendisi bir arkadaşımla yaptığımız sohbette, “Milli Eğitim Bakanlığının verdiği “İnşaat Teknolojisi Sertifikası” alan bir müteahhidin kendini inşaat mühendisi olarak tanıttığını anlatmıştı.” ne kadar gülmüştük.

Aradan birkaç gün geçti, okuduğum ve takip etmeye başladığım bir haberden sonra şok içerisindeyim. Bu ülkede her şeyin altı oyuluyor demekten başka bir söz bulamıyorum.

Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, yeni adıyla Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nde kurum çalışanları tez hazırlayıp sunarlarsa mühendis yerine görev alabiliyormuş, hatta o mesleğin uzmanı unvanı da verilebiliyormuş.

Bu bir komedi ve bunun devlet tarafından sergileneceği hiç aklıma gelmezdi.

“Tezini ver Meteoroloji Uzmanı ol.”

Komediye bakın;

Resmi gazetede yayınlanan mevzuat aynen şu şekilde;

Resmi Gazete’de yayımlanan 657 sayılı KHK’da Meteoroloji Uzmanı olmanın şartları yeniden belirlendi:

a) En az dört yıllık eğitim veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisadi ve idari bilimler, iktisat, işletme, mimarlık ve mühendislik fakülteleri ile Genel Müdürlüğün görev alanına giren ve yönetmelikle belirlenen fakültelerden veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt içi veya yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak.

b) Yapılacak yarışma sınavında başarılı olmak.

Şimdi kalkacaksınız;

Bu kurumda çalışan meteoroloji teknikerlerine, meteoroloji uzman yardımcısı unvanını vereceksiniz.

Tamam, buna diyecek bir şey yok.

Sonra kalkıp, bir uzmanlık tezi ile o arkadaşları meteoroloji uzmanı yapacaksınız.

Artık mühendis oldun.

Yok. Uzman oldun.

Seç birini işte.

Birde kalkıp kurumda çalışan meteoroloji mühendislerini de uzman olarak tanımlayacaksınız.

Af edersiniz!

Sizin bu yaptığınıza hangi ismi versem bilemedim.

Beyler Mühendis olmak basit bir iş değildir.

İ.T.Ü. gibi bir üniversite yabancı dilde eğitim görerek dört yılda mezun olan Meteoroloji Mühendislerinin yerini ne ile doldurduğunuzu zannediyorsunuz.

Özel sektörde veya devlette teknik işlerin başında mühendisler vardır. Yerini ancak bir başka mühendis doldurabilir.

“Kurumda çalışacak meteoroloji mühendisi bulamıyoruz, o nedenle bu çareyi bulduk.” diyorsanız. Oluşturacağınız kadrolar mühendisle eşdeğer olmamalı. Adı başka olmalı.

Açık Öğretim Fakültesi, üniversite mezunlarına sınavsız ikinci üniversite imkanı sağlıyor. Lisans veya ön lisans programlarına bir bölüm ilave ederek bu durumu çözebilme yoluna gitseydiniz daha etik olmaz mıydı?

Yok. “Biz işimizi biliriz derseniz.” Ne ala.

Bu durum o kurumda çalışan meteoroloji mühendislerine hakarettir.

O kurum meteoroloji mühendislerinin çalışacağı yer olmaktan çıkmıştır. Artık kendi kadrosunu kendi yapacak ve yetiştirecektir.

Meteoroloji Başkanı,

Meteoroloji Danışmanı,

Meteoroloji Öğretim Görevlisi, üniversite zannedersin.

Bu yanlış bir karardır ve sonuçları da telafi edilemeyen yaralar açar.

Ben, iftiharla “ Meteoroloji Mühendisi “ olmaya devam edeceğim.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü’ne, hayırlı uğurlu olsun

“Ortak Akıl”a Fikirlerim Var.

2011-08-22T09:07:00.004+03:00

Güneş Enerjisi, yenilenebilir ve temiz olma özellikleri nedeniyle giderek artan bir biçimde kullanılmaktadır. Bu konuda Almanya, Japonya, Amerika, Hollanda en gelişmiş örnekler olarak öne çıkmaktadır.

Temiz ve yenilenebilir bir enerji kaynağı olarak güneş enerjisinin kullanılması ve kullanımın yaygınlaştırılması için ülkemizin dünya güneş kuşağı üzerinde olduğu da dikkate alınarak gerekli hukuksal ve idari altyapının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Enerji ve çevre alanında, ilk, orta, lise ve üniversitelerdeki eğitmen ve öğrencilerin olduğu kadar, sürekli eğitim merkezleriyle meslek ve iş sahiplerinin, çalışanların ve karar vericilerin eğitiminin de vazgeçilmez olduğu sonucu ortaya çıkıyor.

Sanayiciler, akademisyenler, belediye başkanları, mimarlar, milletvekilleri ve kamu temsilcileri yenilenebilir enerji kaynaklarının ve özellikle güneş pilleri ile üretilen elektriğin ülkemiz enerji tüketiminde çok daha fazla yer tutması için devletin, üniversitelerin, firmaların, belediyelerin ve sivil toplum örgütlerinin yapması gereken önemli görevler vardır.

Antalya Büyükşehir Belediyesi, “Güneşkent Projesi” için ilk adımı atmıştır.
Muğla Belediyesi tarafından sokak aydınlatma sisteminin güneş enerjisinden yararlanılarak yapılmasını gösterebiliriz.

Akdeniz Üniversitesi’nin üniversite bünyesinde güneş enerjisinden faydalanmak için kurduğu tesisler ve yaptığı çalışmalar yerel yönetimleri de aktive etmiştir.

Güneş enerjisi araştırma ve geliştirme konularında Elektrik İşleri Etüt İdaresi'nin yanında Tübitak Marmara Araştırma Merkezi ve üniversiteler (Ege Üniversitesi Güneş Enerjisi Araştırma Enstitüsü, Muğla Üniversitesi, ODTU, Kocaeli Üniversitesi, Fırat Üniversitesi) çalışmalar yapmaktadır.

Son dönemde “Ortak Akıl” projesiyle gündem yaratan Adana Büyükşehir Belediyesi’nin Zihni Aldırmaz başkanlığında, çevre ve enerji konularında projeler üretmesi gereklidir.

Park ve bahçelerin aydınlatılmasından tutun belediye bünyesinde bulunan birçok tesisin enerji ihtiyacı karşılanabilir. Antalya Büyükşehir Belediyesi gibi daha büyük projeler yapmak ise Zihni Aldırmaz’ın takdirindedir.

Adana, 2. derece güneş radyasyonu almaktadır. Yıl içerisinde; aylık ortalama olarak en düşük 4,21 saat, en yüksek 11.77 saat güneşlenme süresine sahiptir. Aylık ortalama olarak, en düşük 1,81 KWh/m2-gün, en yüksek ise 6,68 KWh/m2-gün radyasyon almaktadır.

Sayın başkanıma önerim bu konuda geç kalınmamasıdır. Yenilenebilir Enerji, Kentsel Çevre Sorunları ve Afet Yönetimi hakkında Adana Büyükşehir Belediyesi’nin eksikleri vardır. Bu konularda yapılacak öncü faaliyetler ilçe belediyelerini de aktive edecektir.

Belediye bünyesinde kurulacak yeni birimler ile çağdaş belediyelerin çalışma birimleri düzeyine bir nebze yaklaşma imkanı olabilir. Yoksa, alt yapı ve kavşak düzenlemesi ile belediyecilik yapmak çok geride kaldı. 2011 yılında çağın gerekleri yeni projeleri aktive etmeyi zorunlu kılmaktadır.

Meslek örgütleri, İşkur, Halk eğitim merkezleri ve belediyeler güneş enerjisi konusunda bilinçlendirme, meslek edindirme kurs ve eğitimleri düzenlemelidir.

Adana’lı gençler işsiz, onları geleceğe şimdiden hazırlamak Adana’ya yapılacak en büyük hizmettir.

Sayın Zihni Aldırmaz, sizden öncülük yapmanızı bekliyorum. Siz başlarsanız, ilçe belediyeleri, meslek odaları, işkur ve sanayiciler sizi takip edecektir. Adana konumu itibariyle enerji merkezi olma yolunda ilk adımları atmış olacaktır.

Her şey Adana ve Adanalı İçin Olsun.

AKOM’ suz Adana, Sele Teslim Oldu.

2011-05-14T14:54:00.002+03:00

30 Nisan 2011 günü akşam saatlerinde oluşan sağanak yağış esnasında Çukurova İlçesinde trafikte bütün manzarayı gördüm. Maalesef ilçenin sokaklarında mazgalların az veya hiç olmaması eğimli arazi ile bütün suyu bir alt sokağa, sonrasında caddeye, bulvara, iş yerlerine, apartman bodrumlarına vs.

Şehir içindeki seller her türlü arazide oluşabilir. Özellikle binalar, yollar ve otomobiller için parklar inşa edilmesiyle doğal bitki örtüsü yok edilmiş şehirsel alanlarda yağışın toprağa sızması mümkün değildir ve bu nedenle ani seller sık oluşmaktadır.

Şehirlerde sellerin artmasının nedenlerinden biri de sel yataklarına yanlış bir şekilde dolgu, bina, vb. şeylerin zamanla yapılmasıdır. Eğimli arazilerde bu akıntıların şiddeti daha fazla olacaktır.

Şehirleşme yüzeysel akışı doğal yüzeylere göre 2 ila 6 kat daha arttırır. Mazgallar bu suları hemen tahliye edemez ve kısa bir süre içinde caddelerimiz ve sokaklarımız derelere dönüşebilir. Böylece caddeler nehirlere, binaların bodrum katları da birer ölüm tuzağı kapalı yüzme havuzlarına benzer. Sağanak yağışlarda cadde ve sokaklarımız hemen derelere dönüşebiliyor.

Bu nedenle, Şehir İmar, Metropoliten Alan Nazım, vb. gibi planların ve alt yapının sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için belediyelerimizde Meteoroloji Mühendisleri de bulundurulmalıdır. Ülkemizde yanlış bir şekilde zannedildiği gibi meteoroloji sadece hava tahmini veya sağanak yağış uyarısı yapmaz. Meteorolojinin bir de “mühendislik” yönü vardır.

Sağanak yağışları yönetmek koordinasyonu gerektirir. Hiçbir alt yapı tek başına bu afeti bertaraf edemez.

Adana Büyükşehir bünyesinde, yaşanacak olası bir afet öncesi önlemler ve afet esnasında halkımızın yanında olup yön gösterecek, koordineli çalışmalarla vatandaşımızın işini kolaylaştırarak destek olacak AKOM adı verilen birimin kurulması gerekmektedir. Bu birim her türlü doğal afetin öncesinden bitimine kadar geçen sürede, afetin en az zararla atlatılmasını sağlamak amacıyla Adana Büyükşehir Belediyesi birimleri ve ilgili kurumlar arasında işbirliği ve koordinasyonu sağlayacaktır.

AKOM, Afet Koordinasyon Merkezi adı verilen bir birimin kısa adıdır. Valilik bünyesinde devlet kurumlarını koordine eden ve tüm il sınırlarından sorumlu birim ise, İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü’dür.

AKOM, yerel yönetimlerin tüm birimlerini kullanarak halkına hizmet vermektedir. Bünyesinde; Çevre, Meteoroloji, Ziraat, İnşaat, Jeolog, Makine, Doktor vs. meslek gruplarında uzmanlar bulundurmaktadır.

AKOM’ u kurmuş ve yıllardır hizmet veren bu işin ilkine örnek, İstanbul Büyükşehir Belediyesi AKOM gelmektedir. Bu konuda yol almış diğer büyükşehirler ise, Antalya, Sakarya, İzmir, Antakya, Bursa, Malatya, Diyarbakır, Samsun, Kocaeli ve Konya bu organizasyonu tamamlamış ve hizmet vermeye başlamıştır. Büyükşehir belediyesi olmayan Nevşehir, Çanakkale, Denizli, Batman ve Erzincan belediyeleri de AKOM organizasyonları ile hizmet vermektedirler. Kayseri Büyükşehir Belediyesi ve Tokat Belediyesi bu konuda proje çalışmaları yürütmekte ve yakın zamanda bu organizasyonlarını tamamlayacaklardır.

Afet koordinasyon merkezi birimi oluşturan ilçe belediyelerinin sayısı da şehirler kadar fazladır.

Bu amaçla, Adana Büyükşehir Belediyesi birimlerinden oluşan AFET KOORDİNASYON MERKEZİ’ nin oluşturulması kaçınılmaz olmuştur. Adana Büyükşehir Belediyesi’ne sunmak üzere bir çalışma yapmaktayım. Bu birimi kurmak isteyen ilçe belediyelerine de her türlü yardımı severek yapmaya hazırım.

Yerel Yönetimlerin Kentsel Çevre Politikaları Değişmeli

2011-02-27T01:00:00.001+02:00

Çevre dediğimiz zaman, karşımıza kapsamı o kadar geniş bir bütün çıkmaktadır. Çevre Birimi, katı atıkların çevreye zarar vermeden yok edilmesi, evsel atıkların ayrıştırılması ve depolanması, İçme ve kullanma sularının arıtılması, su kaynaklarının geliştirilmesi, kent içinde hava kirliliğinin nedenleri, hava kirliliğinin önlenmesi gibi bir dizi hizmeti yapar. Bu hizmetlerin yanı sıra halkı bilinçlendirme çalışmaları da yürütmelidir.

Çevrenin korunup geliştirilmesinde halk katılımı büyük önem taşımaktadır. Bu açıdan özellikle yerel yönetim kuruluşları aracılığıyla, çevreye ilişkin hizmetlerin yürütülüşüne halkın katılımının sağlanmasına ve bu arada da çevre bilincinin geliştirilmesine ağırlık verilmelidir.

Çevre sorunlarının önlenmesi ve çevre kalitesinin iyileştirilmesi sorumluluğunu üstlenen yerel yönetimlerin de taşıması gereken kimi nitelikler vardır. Yerel yönetimler, öncelikle demokratik, özerk ve saydam bir yapıya sahip olmalıdır.

Yerel yönetimler, hizmet ettikleri yerin toplumsal ve çevresel özelliklerine uygun bir çevre politikası geliştirmeli ve yaşama geçirmelidir.

Yerel yönetimler, çevreyle ilgili işlerde ve yerel girişimlerde tam yetkili makam ya da yönetim birimi durumuna getirilmedikçe, özerksel yönetimin yereldeki rolü, çevre bozulması ve kirlilik oluştuktan sonra ancak kolluk önlemleri almaktan öteye bir şey yapamaz.

Yerel yönetimlerce gerçekleştirilebilecek özellikteki, çevre koruma ve geliştirme görevleri, yerel yönetimlere aktarılmalı, bu kuruluşların çevre konusundaki ilgi ve yetki alanları, bunların güçleri oranında geliştirilmelidir.

Çevre sorunlarının en önemli ayağı enerjidir. Enerji ihtiyaçlarımız gelecek nesilleri de dikkate alarak temiz ve kendi öz enerji kaynaklardan karşılanması gerekmektedir. Türkiye öncelikli olarak güneş enerjisi yatırımlarını artırmalıdır. Bu konuda, üniversiteler, odalar, belediyeler, sivil toplum kuruluşları ve ilgili kamu kuruluşlarının görüşlerine başvurulması gerekmektedir

Bu konuda, yerel yönetimlerin büyük çoğunluğu, yenilenebilir enerji kaynakları ile enerji ihtiyacının önemli bir kısmını karşılayabilecek bir potansiyele sahip olmasına karşın bu kaynaklar, ya hiç kullanılmamakta, ya da potansiyelin çok altında değerlendirilmekte ve hatta proje dahi üretilmemektedir.

Yerel yönetimlerin, kendi olanakları çerçevesinde, yenilenebilir kentsel enerji politikaları üretmeleri, üniversitelerle işbirlikleri yaparak, halkın yararlanacağı, güneş gibi yenilenebilir enerji projeleri başlatmaları gerekmektedir.

Çağdaş Belediyecilik ve Çevre Koruma Müdürlüğü

2011-02-16T20:47:00.000+02:00

Köşemi takip eden okurlarım bilirler, genellikle iklim ve çevre konularında yazılarımla siz okurlarımla buluşmaktayım. Genel olarak yerel yönetimlerin çevre konusunda çalışmalarının az olduğunu ve çevre politikalarında değişiklik yapmalarının kaçınılmaz olduğunu vurgulamaktayım.

Şimdiye kadar genel ve bilimsel bilgileri paylaştığım yazılarımda, her zaman ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına, yerel yönetimlere ve hakkım olmayarak üniversiteye yol gösterme gayreti içinde bulunuyordum.

Bir yıldan fazla zamandır her platformda katılımlarda bulunup, fikirler ve çözümler üretmeye çalışmama rağmen Adana bazında özellikle belediyelerde hiçbir şeyin değişmemesi beni çok üzüyor.

Gelelim konumuza,

Belediyelerin Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü ne yapar?

Temel olarak,

Hava kirliliğinin nedenleri ve hava kirliliğinin önlenmesi,

İklim değişikliğine uyum ve yenilenebilir enerji projeleri geliştirilmesi,

Katı atıkların yok edilmesi,

Çevresel gürültünün değerlendirilmesi,

Tıbbi ve evsel atıkların ayrıştırılması,

İçme ve kullanma sularının arıtılması, su kaynaklarının geliştirilmesi

Sinek ve haşere mücadelesi,

Sokak hayvanlarının ıslahı,

Temizlik ve genel sağlık,

Park ve bahçelerin planlanması vs. faaliyetlerin yanı sıra,

Halkın ve öğrenim gören çocukların çevre kirliliği ve koruma konusunda bilinçlendirilmesi, bilgilendirilmesi ve katılımının sağlanması gibi bir dizi faaliyeti de yapmak zorundadır.

Daha önceki yazılarımda da belirtmiştim. Bu kadar geniş görevi yerine getirmek ve belediyenin diğer müdürlükleri ile koordineli olarak çalışmak organize olmuş bir Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü’nün olmasını gerektirir.

Temizlik, Sağlık, Park-Bahçeler ve Fen İşleri Müdürlükleri ile koordineli olarak çalışmalar yapmalıdır.

Bu nedenle, bu müdürlüğün iş gücünün fazla olması kendi içinde alt birimler oluşturulmasını zorunlu kılar.

Çevre Birimi; Gürültü, evsel atıklar, katı atıklar, hava kirliliği, su kaynaklarından sorumlu olacaktır.

İklim ve Doğal Afet Birimi; İklim değişikliği, kuraklık, taşkınlar ve seller, aşırı sıcaklar, tarım, deprem, şehircilik konularından sorumlu olacaktır.

Sağlık Birimi; Sinek ve haşere mücadelesi, salgınlar, genel temizlik konularından sorumlu olacaktır.

Veterinerlik Birimi; Hayvancılık, sokak hayvanlarının toplanması ve ıslahı, barınak hazırlanması konularından sorumlu olacaktır.

Eğitim Birimi; Çevre kirliliği ve korunması konusunda halkın bilinçlendirilmesi için her türlü eğitim ve seminer faaliyeti yürütmekten sorumlu olacaktır.

Yeşil Enerji Birimi; Yenilenebilir enerji kaynakları konusunda projeler hazırlanması, halkın bu konuda bilgilendirilmesi ve teşvik edilmesi, belediyenin yapacağı öncü faaliyetleri hazırlamaktan sorumlu olacaktır.

Belediyeler yönetime geldiklerinde, stratejik planlar hazırlarlar. Bu stratejik planlar, yapacaklarının teminatıdır. Bu planların büyük bir kısmını gerçekleştireceği konusunda hedefler koyar. Bu o belediyenin başarısının göstergesi olacaktır.

Yukarıda saydığım birimlerin bazıları yeni olmasına karşın, çağdaş belediyecilik anlayışına sahip belediyelerde kaliteli hizmet sunmak amacı güdülüyorsa, mutlaka olmalıdır.

Bir sonraki köşe yazımda Adana belediyelerinin, çevre koruma müdürlüklerinin çalışma faaliyetleri, eksiklikleri, organizasyon yapısı, lojistik durumu, çalışanlarının unvanı ve sayısından bahsedeceğim. Bakalım çevrecilik konusunda hangi belediyemiz başarılı olmuşlar. Ulaşmak istedikleri hedefler nelerdir? Onları hep birlikte öğrenelim.

Bu Kış Ani Sellerle ve Fırtınalarla Geçecek.

2010-09-07T11:34:00.005+03:00

Bu yıl El-Nino adı verilen ve Pasifik’te meydana gelen sıcak su akıntısının bahar mevsiminde son bulması gerekirken, Ağustos sonlarına kadar sürmesi, Pasifikteki hava olaylarının ve muson yağmurlarının etkisini artırmıştır. Bu nedenle Pakistan ve Hindistan olağan muson yağmurlarından oldukça fazla etkilenmiştir.

Akdeniz çevresindeki kara parçalarının değişik arazi yapısına sahip olması, okyanusa göre daha dar bir su yüzeyinin olması ve sürekli Kuzey Afrika üzerinden gelen kuru ve sıcak havanın etkisi ile Akdeniz’de tropik siklon benzeri oluşumlar benzeri şartlar oluşturmaktadır. Alçak basınç merkezinin Akdeniz üzerine gelmesiyle sistemi destekleyen soğuk hava ile daha ılık deniz yüzeyi arasındaki etkileşim sonucu artan nem miktarı ve enerji tropikal siklon benzeri oluşumlar için seyrekte olsa ideal şartlar oluşturmaktadır. Bu durum, Akdeniz siklonu(Akdeniz Fırtınası) veya Medicane olarak da adlandırılır.

El-Nino’nun etkisi, Basra Alçak Basınç Merkezi’nin, kuzeye doğru hareketini artırmıştır. Akdeniz, Avrupa ve Karadeniz ülkelerinde, bu yaz mevsiminde yüksek sıcaklıkların görülmesine neden olmuştur.

Akdeniz siklonları Ege ve Batı Akdeniz bölgeleri ile Marmara’nın güney ve batısında, Kıbrıs üzerine hareket edenler de Doğu Akdeniz’de sel ve taşkınlara neden olacak miktarda fazla yağış bırakabilirler. Özellikle sahil kesiminde fırtına ve şiddetli yağış hayatı olumsuz yönde etkileyebilmektedir.

Ani ve aşırı yağışların tahmin edilerek sel ve taşkın uyarılarının yapılması ve gelişmiş ülkelerdeki emsallerine benzer şekilde gerekli eleman ve teknoloji ile donatılmalı ve bu işi yapabilecek şekilde yerel yönetimler ve ilgili kamu kuruluşları yeniden yapılandırılmalıdır.

Yerel idarecilerin bu konuda doğru kararlar alabilmesi için, o yerin meteoroloji, hidroloji, topografya, morfoloji, bitki örtüsü vb. gibi faktörleri de hesaba alarak, şehirlerin imar planları hazırlayıp yenilemelidir. Bu bölgelerin yapılaşmasına kesinlikle izin verilmemelidir.

Sonbahar mevsimine gireceğimiz şu günlerde Akdeniz siklonu yüksek deniz sıcaklıkları nedeni ile daha fazla sayıda ve etkili olacaktır. Akdeniz siklonu genellikle yurdumuzu batı ve güneybatıdan başlayarak etkiler. Hafif esen lodos ile başlayan, sistemin yaklaşması ve basınç düşüşüne paralel olarak da fırtına şeklinde esmeye başlar.

Hadiselerin fazla sayıda olacağını, taşkınların, sellerin ve şiddetli fırtınaların görüleceği bir kış mevsimine hazır olmak gerekir. Bunun yanı sıra yağışların az olduğu bir kış mevsimi yaşayacağız.

Bu konuda, Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü (DMİ) de yeri ve zamanı geldiğinde gerekli uyarıları yapacaktır. Misyonu gereği, bu hizmeti vatandaşlara ve ilgili yetkililere zamanında uyarılar yaparak göstermiştir ve gösterecektir.

Akkuyu Nükleer Santrali Doğru Yer Değildir.

2010-07-29T17:06:00.002+03:00

Günümüzde, endüstrinin en temel enerji tüketimi elektrik enerjisi olup, onu ısınma veya ısıtma amaçlı fosil yakıtlar (petrol, kömür, doğal gaz...) takip etmektedir. Bazı ülkeler ürettikleri enerjiyi çok verimli bir şekilde kullanırlarken, bazıları bu konuda o denli başarılı olamazlar. Bazı ülkeler de kendileri kullanmadıkları halde çok miktarda enerji hammaddesi üretirler. Enerji üretim ve tüketiminin çok farklı yöntemleri olsa da, tüm ülkelerin ucuz, bol ve temiz enerji kaynaklarına gereksinimleri vardır.

Arazi yapısı ve nehir potansiyeli uygun olmayan ülkeler ise termik santraller vasıtasıyla elektrik ihtiyacını karşılamışlardır. Termik santrallerin yakıt talebi yakın gelecekte karşılanamaz hale gelecektir.

ABD, Afganistan’daki zengin yer altı kaynaklarını düşünerek o ülke üzerindeki politikalarını sürdürmektedir.

Bugün, petrol savaşları olarak tanımlanabilecek Körfez veya Afganistan krizleri göstermektedir ki, enerji endüstri ihtiyacı yanında çok büyük bir uluslararası bağımsızlık yönü de vardır.

Ülke politikalarında hemen hemen enerji başrolü oynamaktadır.

Ülkemizde enerji sorunu olduğu, enerji bakımından dışa bağımlı olduğumuzdan bir gerçektir. Gittikçe artan enerji ihtiyacı küresel çevre sorunlarıyla da birleşince fosile dayalı enerji santrallerine alternatif bulunmasını zorunlu hale getirmiştir.

Bizim ulaşmayı hedeflediğimiz nükleer santraller batı medeniyeti tarafından yıllardır kullanılmaktadır. En yakın komşularımız bile nükleer elektrik üretmektedir. Bunlarda meydana gelecek bir kaza aynı riskle bizi de etkileyecektir.

Nükleer santrallerin hammaddesi uranyum doğada bol miktarda bulunmaktadır. Son maden aramaları sonucu Avustralya ve Kanada'da büyük uranyum yatakları olduğu çıkmıştır. Uranyumun fiyatı bu nedenler dolayısıyla zaman içinde sürekli azalmıştır. İkinci bir nükleer hammadde ise toryumdur ve Türkiye, dünyanın en zengin toryum yataklarına sahiptir.

Nükleer Santral kurulması için gereken şartlar;

Öncelikle nükleer santraller soğuk iklim bölgelerinde kurulmalıdır. Dünyadaki örnekleri bu şekildedir. Nüfustan ve tarım alanlarından uzak yerler seçilmelidir.
Nükleer santraller kurulurken, yapım maliyetini en aza indirebilmek için, deprem riskinin en düşük olduğu yerler seçilir. Deniz ve akarsu kenarlarında kurulması projenin yürütülmesi esnasında taşıma ve sonrasında soğutma için gereklidir. Kurulacak yerin meteorolojik etütlerinin yapılması olası kazalar sonucu çevresel etkilerinin en az olacağı yerler seçilmelidir.
Nükleer santrallerden açığa çıkan radyasyonun çevreye ve bu çevrede yaşayan insanlara ulaşabilmesi için atmosfer en önemli yoldur. Bu nedenle radyoaktif dağılımın hesaplanabilmesi ve insanlar üzerindeki etkilerinin ortaya konulabilmesi için atmosfer ile ilgili detaylı bilgilere ihtiyaç duyulmaktadır.
35 yıl önce başlayan ve hala gerçekleştirilemeyen Nükleer Santral projeleri şimdi eski projelerle yürütülmektedir. 1970’li yıllardaki mevcut teknoloji ve etüt bilgilerine göre yapılmış olan çalışmalarla yeri belirlenen ve yer lisans onayı alan Akkuyu Nükleer Santral Projesinin, bugün benzer bir çalışma yapıldığı takdirde, lisans onayı alamaz.

Akkuyu Nükleer Santrali doğru yer değildir.

Akkuyu Nükleer Santralının kurulacağı Mersin ve Osmaniye Bölgesi’nde Devlet Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün son 5 yıllık istatistiklerine göre bölgedeki ortalama hava sıcaklığı 19.8 derece, deniz sıcaklığı ise 21.6 derecedir. Ortalama hava nemliliği yüzde 70’in üzerinde olan ve ortalama deniz sıcaklığı hava sıcaklığından daha yüksek olduğu böyle bir bölge, dünyada nükleer santralin kurulduğu ilk yer olacaktır.

Ayrıca, nükleer enerjinin dışa bağımlı olmaması söz konusu da değildir. Çünkü, nükleer santral inşa edecek ve çalıştıracak yerli teknolojiye sahip değiliz. Akkuyu Nükleer Santralını üstlenen Rus teknolojisi Çernobil’den sonra tartışılır noktadadır.

Alternatif enerji kaynaklarına yönelmek şarttır. Ancak nükleer tek alternatif değildir. Ülkemiz gibi güneş, rüzgar, su, jeotermal enerji gibi temiz enerji kaynaklarına sahip ülkemiz için nükleerin sıralaması sonlarda yer almalıdır.

Türkiye açısından enerji profilinin ve bu alternatif enerji kaynakları açısından potansiyelinin önemi vardır. Türkiye bugün yeterli miktarda linyit ve kömür rezervine sahiptir. Alternatif enerji kaynakları konusunda da yakın gelecekte büyük ilerlemeler sağlayacaktır. Rüzgar ve güneş enerjisi üretiminde yapılan projeler artmaktadır. Güneş enerjisi konusunda teknolojinin daha da gelişmesi ve yatırım maliyetlerinin düşmesi ile yaygınlığı artacaktır.

Barajlar üzerinde özel işletmelerin hidroelektrik santralleri(HES) kurmasının yolunun açılması ile enerji üretiminde ülkemizin yakın gelecekte sorunu kalmayacaktır. HES’ lerin kurulması esnasında ekolojiyi bozmamaları konusunda denetimin sıkı bir şekilde yapılması gerekir.

Volkanik Gazlar ve Partiküller Asit Yağmuru Olarak Düşüyor

2010-04-22T06:21:00.002+03:00

Dünyamızın oluşumu hakkında yürütülen teorilerin animasyon görüntülerini görmeyen yoktur sanırım. Bu görüntülerde, sımsıcak bir yeryüzü, aktif yanardağlar ve lavlar dikkatimi çekmişti. Gökgürültülü sağanak yağışlarla, sürekli yağan yağmurlar .

Son günlerde oluşan mevsimsel yağışların şiddetini artıran ve beklide yağışa sebebiyet budur. İzlanda da aktif olan yanardağın volkanik külleri ve gazları (SO2 ve Metan) tüm Avrupa’yı etkiledikten sonra, Asya ya doğru geçiş yapıyor. Bu zararlı gazlar taşınma sırasında, kimyasal dönüşümler ve karışımlarla farklı kimyasal zararlı gazlar halini alacaktır.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), İzlanda'daki volkanın püskürttüğü küllerin gökten yağmaya başlaması durumunda Avrupalılara evden çıkmamaları uyarısında bulunmuştu.

Atmosfer yatay hareket ederken, dikey hareketlerde gerçekleştirir. Bu ayrıntıyı görmezlikten gelmek hata olur. Çünkü sürekli hareket halinde olan atmosfer taşıma görevi yapar. Bu küller ve gazlar mutlaka yeryüzüne ulaşacaktır. Etkilediği bölgelerde yağış ile yeryüzüne inecektir. Havada mevcut bulunan su buharına yapışarak yağışa sebep olur.

Başlangıçta bu gazların ve partiküllerin yer seviyesinde ülkemizde önemli bir etkisinin olmayacağı belirten yetkililer, halkımızın gereksiz paniğe kapılmamaları tavsiye edilmekteydi. Partiküllerin ve gazların 6000- 10000 m yükseklikte taşındığından bahsedilmekteydi. Fakat, durum farklı oldu.

18 Nisan da, İstanbul başta olmak üzere, Marmara etkilendi ve sonrasında Batı ve Orta Karadeniz kıyıları etki altında kaldı.

19 Nisan da, Marmara ve tüm Karadeniz kıyıları etki altında kaldı.

20 Nisan da, Doğu Akdeniz Siklonu ve Orta Akdeniz Siklonu etkisi ile volkanik küller kuzeye itilmek suretiyle etki Karadeniz kıyıları ile sınırlı kalmıştır.

21 Nisan da ikinci dalga, Balkanlar ve Akdeniz üzerinden, Ege Bölgesi kıyılarından başlayarak tüm yurdumuzu etkilemeye başladı.

22 Nisan ve 23 Nisan tarihleri için yapılan meteorolojik similasyonda, ikinci dalga önümüzdeki 2 gün içerisinde oluşacak. Daha yoğun geçişler yaşanacaktır. Akdeniz Siklonlarının etkisi ile ikinci dalga Akdeniz üzerinden gelecek. Yağışlı bölgelerde asit yağmurları gözlenecektir.

Ağaçların yapraklarına ve toprak yüzeyine, tarım bitkilerine ve köklerine, insanların ve hayvanların akciğerlerine ve ciltlerine direkt etki eder. Şu günlerde yağışlarla direk temastan kaçınılması gerekmektedir.

Yağış ile toprağa inen ve oradan nehirlere, göllere ve yeraltı sularına karışan bu kirleticiler, balıkların ölümlerine ve o sularla sulanan tarım alanlarının büyüme, gelişme ve veriminde bozulmalar yapmaktadır. Asit yağmurları, tüm çevreye zarar vermektedir ancak bundan en çok etkilenen ormanlar ve tarım alanlarıdır. Bu yağışlar toprağın yapısındaki magnezyum ve kalsiyum gibi bitki gelişiminde önemli olan elementleri yıkayarak derinlere taşınmasına sebep olur.

Kül Bulutu Türkiye’yi Etkiledi

2010-04-20T15:35:00.008+03:00

İzlanda adasında buzul altında bulunan 200 yıllık sesizliğini bozan yanardağ 15 Nisan günü büyük bir patlama gerçekleştirdi. Bu patlama ile oluşan volkanik küller, Norveç, İngiltere başta olmak üzere tüm Avrupayı etkilemeye devam ediyor.

Kuzey Atlantikte oluşan Gulfstream sıcak su akıntılarının etkisi nedeni ile oluşan hava akımları bu volkanik külleri yaymaya devam ediyor. Volkanik bulut şeklinde olan bu hava kütleleri kükürtdioksit içerir. Kükürtdioksit zehirli bir gaz olduğu için ekosistemlere zarar verir. Volkanik bulut ayrıca metan gazı da içermektedir.

Bulut içinde bulunan mineral parçacıklar uçak motorlarına büyük zarar verebilir. Bu nedenle özellikle jet tipi uçakların motorlarında ve elektronik aksamında hasara yol açabileceği sebebi ile seferler iptal edildi.

İstanbul başta olmak üzere, Marmara ve Karadeniz etki altındadır. Toz ve kül bulutu halen Romanya, Bulgaristan, Yunanistan’ın kuzeyi, İtalya, İspanya, İngiltere’nin kuzeyi ve kuzey Avrupa üzerinde etkili olmaktadır. Küller Azerbaycan ve Gürcistan topraklarına ulaşmıştır.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), İzlanda'daki volkanın püskürttüğü küllerin gökten yağmaya başlaması durumunda Avrupalılara evden çıkmamaları uyarısında bulunmuştu. Bizde ise volkanik partiküllerin taşınımının 10000 m de gerçekleştiği ifade edilmekle birlikte, uçuş güvenliği konusunda tedbirler alınmaktadır.

Bu kütlenin yer seviyesinde ülkemizde önemli bir etkisinin olmayacağı düşünülerek, halkımızın gereksiz paniğe kapılmamaları tavsiye edilmektedir.

Yağış ile oluşacak asit yağmuru etkisinden hiç bahsedilmemektedir. Atmosfer yatay hareket ederken, dikey hareketlerde gerçekleştirir. Bu ayrıntıyı görmezlikten gelmek hata olur. Bu küller ve gazlar mutlaka yeryüzüne ulaşacaktır. Etkilediği bölgelerde yağış ile yeryüzüne iner.

20 Nisan itibari ile meteorolojik değerlendirmem, yurdumuz yağışlı hava kütlesinin etkisine girmektedir. Mevsim olarak Basra alçak basıncını etkisi nedeni ile rüzgarın Lodos olarak gerçekleşmektedir. Doğu Akdeniz Siklonu ve Orta Akdeniz Siklonu etkisi ile volkanik küller kuzeye itilmek suretiyle etki Karadeniz kıyıları ile sınırlı kalmıştır.

Gelelim etkilenen bölgelerimizdeki duruma, Asit yağmurları şeklinde yeryüzüne ulaşan bu gazlar bitki örtüsü, su kaynakları, hayvanlar ve insanlar üzerinde etkiler yaratır. İnsanlar bu durumdan alerjik reaksiyonlar ve cilt rahatsızlığı şeklinde zarar görebilir. Mikroskobik külün solunması durumunda akciğerlere ulaşabileceğini ve solunum yoluyla ilgili problemlere yol açacaktır. Tarım alanlarında verim ve kalite düşüklüğü gözlenecektir. Bazı hayvanlar çok fazla etkilenecektir. İstanbul ve çevresinde, Karadeniz kıyı şeridinde yaşayan vatandaşlarımızın bu günlerde yağışlar ile direk temas etmemelerini tavsiye ederim.

Yeşil Enerji Devrimi

2010-04-07T15:58:00.003+03:00

Rüzgar, su ve güneş, bütün dünyanın yıllık enerji ihtiyacının 200 katı enerji üretebilecek potansiyele sahip. Yüzde yüz yenilenebilir enerjilere geçmek, petrol ve doğalgaza göre daha az maliyetli.

Stanford Üniversitesi profesörlerinden Mark Jacobson, Berlin’deki bir sempozyumda bir buçuk yıllık araştırmasının şaşırtıcı sonuçlarını açıkladı. Jacobson’a göre rüzgar, su ve güneş, bütün dünyanın yıllık enerji ihtiyacının 200 katı kadar enerji üretebilecek potansiyele sahip. 2030 yılına kadar yüzde yüz yenilenebilir enerjilere geçilmesinin maliyeti ilk bakışta dudak uçurtuyor ama her yıl fosil enerji kaynaklarına harcanan parayla kıyaslandığında 100 trilyon dolarlık maliyetin hiç de fazla olmadığı ortaya çıkıyor. Jacobson’ın fizibilitesine göre, sıfır sera gazı emisyonuyla dünyanın enerji ihtiyacının karşılanabilmesi için 4 milyon rüzgâr türbini dikilip, boş alanlarda 90 bin termik güneş santrali kurulması, çatılara fotovoltaj panelleri takılması ve medcezir enerjisi ile jeotermik enerjiden yararlanılması gerekiyor.

Yeni enerji çağında bütün ülkelerin küresel enerji şebekesine bağlanması gerekeceğinden, altyapı harcamaları yüksek olacak. Amerikalı bilim adamı, çevre dostu enerjiler yerine kömür, doğalgaz, petrol ya da nükleer enerjiden yararlanıldığı takdirde 20 yılda 200 trilyon dolara ihtiyaç olacağını hesaplamış.

Yenilenebilir enerjilerin çok daha verimli olması da yeşil enerji devriminin bir diğer avantajı. Yüksek verimlilik sayesinde enerji kaybı düşeceğinden, elektrik ihtiyacının yüzde 30 oranında azalacağını belirten Profesör Jacobson, aksi takdirde artan dünya nüfusunun enerji ihtiyacını karşılamak için 13 bin termik enerji santralı daha inşa edilmesinin gerekeceğini hatırlattı. Yüzde yüz yenilenebilir enerji programının en büyük avantajlarından biri de, 750 milyar doları bulan yıllık fosil enerji faturasını sıfıra indirecek olması.

Güneş ve rüzgâr enerjisi talebi şimdiden artmaya başladı. 21. yüzyılın teknolojileri olarak adlandırılan rüzgâr ve güneş enerjisinde dengeler değişiyor. Geçen yıl Çin’de faaliyete geçen rüzgâr türbinlerinin sayısı ABD’dekinden fazlaydı. Ekolojik enerji rekabetinde ayakta kalabilmek için, talebin olduğu yerde üretim yapmak gerekiyor. Almanya’nın, Kuzey Denizi kıyılarındaki Cuxhaven kentindeki 17 bin hanenin elektrik ihtiyacı rüzgârla karşılanıyor.

Şimdiye kadar Almanya’da 600 rüzgâr türbini diken PNE Wind adlı Alman şirketi yurt dışına da açılıyor. Kısa süre önce ABD’de şirket kuran PNE Wind’in yönetim kurulu başkanı Roland Stanze çok sayıda yel değirmeninden oluşan rüzgâr parkları kurmuş olmanın referansıyla bütün dünyada tanındıklarını söylüyor. Stanze, “20 yıldır çok sayıda rüzgar türbini monte etmiş tecrübeli bir Alman şirketi olmamız bir avantaj. Uluslararası imalatçı ve bankalarla olan ilişkilerimiz de bize rekabet gücü veriyor. ABD’nde zaten, aynı zamanda Avrupa’da da iş yapan şirketlerle karşılaşıyoruz” diyor.

Washington yönetimi yüklü teşviklerle yenilenebilir enerjilerin yayılmasına çalışıyor. Bu programın bir diğer amacı da ABD’nde istihdamı arttırmak. Amerikan piyasasında tutunabilmek için güçlü yerli ortaklar bulmak gerekiyor. Alman – Amerikan ortaklıklarının sayısı son iki yıldır artıyor.

ABD’nin Berlin Büyükelçisi Philip D. Murphy, yenilenebilir enerji teknolojilerine zamanında el atan Alman şirketlerinin rekabet avantajı sağladığına dikkat çekiyor. Büyükelçi, “Almanya bu alanda dünya lideri olmasını kanımca yenilikçi ve yaratıcı olmasına borçlu” diyor.

Ekolojik enerji branşının her iki ülkede de hızla gelişmesi bekleniyor. Son anketler, yeşil enerji branşında faaliyet gösteren Alman ve Amerikan şirketlerinin %90’ının daha fazla yatırımla istihdamı arttırmayı planladığını gösteriyor.

Buzul Çağı Tekrar mı Geliyor?

2010-03-31T15:27:00.000+03:00

Dünya’daki ısı artışında güneşte meydana gelen manyetik fırtınaların da payının olduğunu düşünen bilim insanlarına göre, güneş yeni bir sessizlik evresine girmek üzere.

Tarihte küçük buz devri diye adlandırılan çeşitli dönemler yaşandı. 17. yüzyılın ikinci yarısında kuzey yarı küreyi etkisi altına alan soğuk yaşamı büyük ölçüde değiştirmişti. Fransız ordusu, donan nehirlerin üzerinde yürüyerek Hollanda’yı kuşatmıştı. İzlanda’da nüfusun yarısı soğuktan donarak ölmüştü.

Bu, tarihte ilk değildi: ondan bir kaç yüz yıl önce 1420 ile 1570 arasında yine benzer bir buz devri yaşanmış, Greenland’daki Viking kolonilerinin üzerinde yaşadığı verimli topraklar devasa buzul kütlelerine dönüşmüştü.

İşin ilginci bu iki mini buz devrinde de güneşin rolünün olması. Güneşin içinde süregelen faaliyetler ile dünyada yaşanan iklim değişiklikleri arasında ciddi bir bağlantı bulunuyor.

Teleskobun icat edildiği 1610 yılından bu yana, başta Galileo olmak üzere bilim adamları, Güneş lekelerini dikkatle inceliyor. Güneş lekeleri, yıldız hakkında tutulmuş en eski astronomi kaynağı olma niteliği taşıyor. Güneş fırtınalarıyla beraber çoğalan güneş lekeleri bir salınımını 11 senede tamamlıyor.

Güneş lekelerindeki değişimler, yıldızın geçtiği evrelerin kaydedilmesine olanak veriyor. Örneğin, 1645 ve 1715’te lekelerin azaldığı kaydedilmiş ve buna gözlemi gerçekleştiren astronomdan esinlenilerek ’Maunder Minimum’ adı verilmişti.

Lekeler azalınca

Güneş Lekeleri’nin azaldığı zamanlarda Dünya’nın da ısısının düştüğü düşünülüyor. Yeryüzündeki ağaçlarda yapılan halka analizlerinden, ağaçların kimi periyotlar içerisinde daha yavaş büyüdüğü tespit edildi. Bu periyotlarda Dünya’nın daha serin olduğu ve bunun da Güneş’teki patlamaların görece az olduğu zamanlara rastladığı düşünülüyor.

Bilim dünyasına göre, Güneş uzunca bir zamandan beri son bin yılın en aktif durumunda.. Son 60 yıl içerisinde Güneş lekeleri sayısındaki artışa paralel olarak, Dünya ısısında bir yükselme gözleniyor. Ancak yeni bulgulardan yola çıkan astronotlara göre güneş yeniden bir sessizlik evresine girmeye hazırlanıyor.

Küresel ısınmanın hızla ilerlediğini ve dünyaya geri dönüşü mümkün olmayan çevre felaketlerine ve zararlara yol açacağını ısrarla söyleyen iklim bilimcilerin yanısıra, bu yeni gelişme ne kadar sevindirici?

Donuk ve sakin bir güneş, ve bunu sonucu ortaya çıkacak soğuk, belki de dünyanın tam da ihtiyacı olduğu bir nefes alma dönemi...

Isınmayı durdurur

Popüler bilim dergisi New Scientist geçtiğimiz haftalarla bu konuyu kapağına taşıdı. Londra’da Imperial College’den atmosfer fizikçisi Joanna Haigh’e göre "bu yeni gelişme küresel ısınmayı bir süreliğine bile olsa durdurabilir".

Geçtiğimiz yüzyılda küresel ısı ortalama 0.6 derece arttı. Bu artışın tümünde sorumluluğun insanoğlunda olduğu sanılıyordu. Ancak araştırmalar sonucunda güneşin de bunda belirli ölçülerde payının olduğu ortaya çıktı. Şüphesiz küresel ısınmayı yalnızca güneşte meydana gelen manyetik aktivitelerle açıklamak son derece yanıltıcı olur.

Güneş lekeleri ile yeryüzündeki ısı değişikliği arasındaki bağlantıyı araştıran Max-Planck-Institut’den Dr. Sami Solanki, Grönland’da buz kalıplarındaki berilyum izotoplarını inceledi.

Kozmik ışınların meydana getirdiği izotoplar, bir elementin aynı kimyasal özelliklerine sahip fakat atom ağırlıkları farklı atomlarından biridir.

Işınların etkisi

Kozmik ışınlar, ’Güneş rüzgarı’ adı verilen yıldızın yüzeyinden uzaya yayılan yüklü parçacıklardan geçerek nitelik değiştiriyorlar. Güneş rüzgarlarının şiddeti ise, yıldızdaki patlamalara paralel olarak değişiyor.

Bilim adamları, Grönland’da buzullardaki berilyum elementinden kozmik ışınların etkisini ve bunun üzerinden de geçmiş yüzyıllarda Güneş’teki fırtınaların şiddetini yaklaşık olarak hesap edebiliyorlar.

Dr. Solanki, Güneş lekelerinin şiddetinin yıllar içerisinde farklılık gösterebileceğini, ancak son 60 yıldır geçmiş bin yılın en şiddetli seviyesinde ulaştığını ifade etti. Buna göre, Güneş lekeleri son bir kaç yüzyılda artıyordu ancak, son 60 yılda görülmemiş bir artış kaydedildi. Dünya da bunun sonucunda ısındı.

20 yıl sabit

Bazı çevreler ısınmanın Güneş lekelerinde kaynaklandığını, yakıt kaynakların yakılmasının etkisinin görece etkisiz kaldığını savunuyorlar. Ancak, Dr. Solanki’nin analizlerine göre, Güneş fırtınalarının şiddeti 20 yılda sabit kaldı, Dünya’nın ısısı ise artmaya devam etti.

1940 yılından bu yana artan güneş lekelerine rağmen, dünya bugün olduğundan çok daha soğuk olmalıydı. O halde 1970 yılından bu yana gelişen küresel ısınmadan güneşi sorumlu tutamayız diyor Solanki.

Bu yeni gelişmeler küresel ısınmanın tek sorumlusunun güneş olduğunu göstermiyor. Sera etkisi yaratan yaratan karbondioksit salınımının sanayileşme sürecinde bilinçsizce arttırılması ve ozon tabakasındaki deliğin her geçen gün birez daha büyümesinde insanın payı asla göz ardı edilmemeli. Yaşanabilecek olası bir mini buz devri ise küresel ısınma karşısında olsa olsa küçük bir soluk olacak. Önlem alınmaması halinde feci çevre felaketleri kapıda.

İklim değişimi

Kozmik ışınlardan bulutlara: Dünyaya periyodik olarak egemen olan buzul çağının sorumlusunun atmosfere yağan kozmik ışınlar olabileceği ileri sürüldü. Kozmik ışınlar, uzaydan gelen yüksek enerjili proton ve öteki bazı parçacıklar. Kozmik ışınlar bulut oluşumunu etkileyerek iklim değişimine yol açıyorlar.

Bu görüş, buzul çağlarının dünyaya düşen güneş ışınlarının, gezegenimizin yörüngesinde meydana gelen döngüsel değişimlere bağlı olarak farklılık göstermesinden kaynaklandığı yolundaki klasik modelden çok farklı.

Kozmik ışınlarla iklim değişimi arrasındaki ilişkinin varlığı ilk kez Danimarkalı uzay araştırmacıları Henrik Svensmark ve Eigil Friss Christense tarafından ortaya atıldı.

Iki araştırmacı yüksek düzeyde kozmik ışın akışının atmosferdeki molekülleri iyonlaştırarak bulut oluşumunu, bunun sonucu olarak ta soğuk iklimi tetiklediğini öne sürmüşlerdi.

Danimarkalı bilimciler kozmik ışın akışındaki değişimleri de güneş rüzgarının, yani Güneşten kopup gelen yüklü parçacık sağanağının şiddetindeki değişimlere bağlamışlardı.

Üretim, Proje, Yaşam ve Afetlerde Meteoroloji İstasyonları

2010-03-18T00:08:00.001+02:00

Meteorolojik olaylar, insanoğlunun yaşamını ilk çağlardan itibaren etkilemiş, insanlar günümüze kadar dünya atmosferinde olup biten olayların nedenlerini zamanın koşullarına göre inceleyip araştırmışlardır. Bu amaçla da çeşitli gözlem ve incelemeler yaparak hava olaylarını önceden tahmin edebilme yollarını bulmaya çalışmışlar, bunların olumlu etkilerinden faydalanma, olumsuz etkilerinden de kurtulma ve korunma yollarını aramışlardır.

Ülkemizde durum ise, cumhuriyetimizin kurulmasından önce ülke içinde hava olaylarıyla uğraşan çeşitli istasyon şebekeleriyle çalışan bir kuruluş yoktu. Son on yıl içerisinde ülkemizin hava, iklim bilgilerine olan gereksinim kendini o kadar kuvvetle hissettirmiştir.

Devletin ve özel sektörün faaliyetlerinde, harcayacağı para ve emeklerden en yüksek randımanı alabilmesi işlerin içeriğine göre hava ve iklime olan ilgilerinin bilinmesine ve iş üzerinde havanın etkilerinin ve sonuçlarının hesaba katılmış olmasına bağlıdır.

Bugün dünyada, 24 saat sürekli çalışan 10,000 civarında kara istasyonu, açık denizlerde görev yapan 6,000 den fazla gözlem gemisi ve yüksek hava sondajları yapan binden fazla meteoroloji istasyonu vardır.
Son dönemlerde ise, otomatik meteoroloji istasyonların devreye girmesi ile lokal verilerin değerlendirilmesi sağlanmıştır.

Üreticinin hayalini kurduğu sistemler

Bugüne kadar tarımsal üreticiler hava tahmini konusunda deneyimlerini kullandılar. Kimi zaman don riski olan gecelerde sabaha kadar nöbet beklediler. Yağmur duasına çıktılar, meteoroloji müdürlüğünden gelecek bilgilere dikkat kesildiler.

Birim alandan yüksek verimli, kaliteli ve sağlıklı ürün almak için çalışan ve bu amaca ulaşmak için kaliteli tohum, fide, fidan kullanmak, toprağı iyi işlemek, bilinçli sulama, gübreleme gibi bir çok yetiştiricilik işlemlerini uygulamasına bağlıdır.

Üreticilerin tarım alanlarına kuracağı otomatik meteoroloji istasyonları(OMİ) kanalıyla elde ettikleri meteorolojik veriler, iklim değişikliğinin bitkiler üzerindeki etkilerinin incelenmesi, bitki hastalıkları, kuraklık, verim tahminleri, don erken uyarılarını ve sulama zamanının belirlenmesini sağlayacaktır.

Tarım zararlarına karşı doğru ilacı doğru zamanda ve doğru dozda kullanmak için OMİ den faydalanılmaktadır. Bu sistemler ortamdaki nemi, sıcaklığı, yaprak nemi, toprak nemi, toprak sıcaklığı, güneş radyasyonu, yağış miktarı, rüzgar hızı ve yönü bilgilerini vermektedir. Elma iç kurdu ve kara leke, kiraz sineği, bağ salkım güvesi erken uyarı sistemi ile en doğru şekilde engellenen hastalıklardan bazılarıdır.

Bazen vizyon sahibi politikacıların küçük bir uygulaması tüm dünyada yankı yapabiliyor.

Örneğin, 1991 yılında Almanya'nın Baden Wuerttemberg Eyaleti'nin Tarım Bakanı Dr. Gerhard Weiser üzüm bağına kendi otomatik tarımsal meteoroloji istasyonunu kuracak olan çiftçilere maddi destek vaat edince ABD'nin Kaliforniya Eyaleti'ndeki üzüm bağları da bir anda benzer meteoroloji istasyonlarıyla donatıldı. Baden Wuerttemberg'de de kısa bir süre içinde 100 tane üzüm bağı sahibi dünyanın en iyi şarabını üretebilmek için kendi otomatik tarımsal meteoroloji istasyonunu kurdu. Çünkü bu istasyonlar sıcaklık, nem, yağış miktarı, yaprak nemi, rüzgár, vb. ölçebiliyor. Bu istasyonlar aynı zamanda elmalarda görülen karaleke (applescab) riskini ve üzüm mildiyösü (grape downy mildew), vb. gibi riskleri de hesaplayabiliyor. Diğer bir deyişle, dünyadaki birçok çiftçi yaşadığı ilin herhangi bir noktasındakini değil, kendi bağındaki meteorolojik koşulları ve hastalık risklerini otomatik tarımsal meteoroloji istasyonu vasıtasıyla evindeki bir bilgisayarın ekranından kolayca takip edilebiliyor. (Prof.Dr. Mikdat KADIOĞLU )

Hidroelektrik santrallerinde projelendirme

Hidroloji alanında proje hazırlanması aşamasında meteoroloji mühendislerinin baraj gölet ve diğer su yapılarının su potansiyeli hesabı, taşkın debisi hesabı, baraj rezervuar işletme çalışmaları, sulama suyu ihtiyacı gibi mühendislik hidrolojisi çalışmalarında otomatik meteoroloji istasyonları verilerini kullanmaktadırlar. Bu sayede doğru ve verimli projeler sağlanmaktadır.

Havacılıkta hava koşullarının belirlenmesi

Tam donanımlı meteoroloji istasyonları ile donatılmış havaalanlarındaki meteorolojik koşullar, kimi zaman yakınlarındaki daha küçük çaplı havaalanlarındaki meteorolojik koşullardan oldukça büyük farklılıklar gösterebilmektedir. Bu tip küçük havaalanı ve pistleri kullanan pilotlar için en yakındaki OMİ den ölçülen değerlerden ziyade iniş yapılacak pistteki gerçek zamanlı hava koşullarını bilmek güvenli iniş ve kalkış açışından büyük önem arz eder.

Rüzgar enerjisi ve güneş enerjisi santrali kurulumunda doğru yer tesbiti

Rüzgar enerji santralının projelendirilmesi ve ekonomisi temel olarak seçilen santral sahasından üretilebilecek enerji miktarına bağlıdır. Bu enerji miktarının tespiti için seçilen proje sahasına ait arazinin topografik yapısı da göz önüne alınarak uygun nokta veya noktalara Rüzgar Gözlem İstasyonu (RGİ) kurulmalıdır. Bir bölgenin rüzgar enerjisi potansiyeli rüzgar hızlarının küpüyle orantılıdır. Bu nedenle rüzgar hızı ölçümlerinde yapılabilecek ölçüm hatası santral sahasının rüzgar enerji potansiyelinin belirlenmesindeki doğruluğu oldukça etkiler. Güneşlenme süresinin ve radyasyon şiddetinin tespiti ile maksimum fayda elde edilecek arazinin bulunması içinde otomatik meteorolojik istasyonlara ihtiyaç vardır.

Orman yangınlarında etkili mücadele

Yangınlarla mücadele oldukça zor bir iş olmasının yanı sıra, değişken hava koşulları (örneğin rüzgarın sık sık yön değiştirmesi) bu mücadeleyi kimi zaman ölümlerle dahi sonuçlanabilecek daha da zorlu bir operasyon haline dönüştürebilmektedir. Yangına müdahale sırasında anlık meteorolojik verilere sahip olmak operasyon birimleri kadar, bölgedeki insanların tahliyesi sırasında idarecilerin alacağı kararlar için de oldukça kritik bir öneme sahiptir.

Karayollarında mevsimsel etkilerin lokal olarak elde edilmesi

Karayollarının çeşitli yerlerine yerleştirilen otomatik meteoroloji istasyonları sayesinde hava sıcaklığından, yolun sıcaklığına, görüş mesafesine, yağış şiddetine, yola düşen yağışın çeşidine, neme ve sise kadar her türlü bilgi merkeze aktarılıyor. Merkezde değerlendirilen bu bilgiler değişken mesajlı trafik işareti sistemi sayesinde anında sürücülere bildiriliyor.

Taşkınlar, Seller ve Şehir İlişkisi

2010-03-08T09:40:00.001+02:00

Karların erimeye başladığı ve bahar yağmurlarının sağanak şeklinde gerçekleştiği bu günlerde bu konuyu işlemek istedim. Eskiden yağan yağmur ve erimiş kar suları baraj veya göllere herhangi bir müdahale ve afete neden olmaksızın serbestçe akıp gidebiliyordu. Romalılardan beri insanlar özellikle seller ile mücadele etmek için barajlar ve su bentleri inşa etme yoluna gitmiştir. Taşköprü buna bir örnektir. Günümüzde ise, çoğalan nüfusun, çarpık şehirleşmenin ve kırsal kesimdeki bilinçsiz yerleşimin sonucu olarak aşırı yağış, taşkın, sel, heyelan vb. doğa olaylarına daha fazla maruz kalmaktayız.

2000’li yıllarda meydana gelen doğal afetlerin sayısının, 1900’lü yılarda meydana gelenlerden 7 kat daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Doğanın ekolojik dengesine yapılan müdahaleler( dere yataklarının değiştirilmesi) , hızla artan çarpık yerleşme ve ormanların tahribatı afetlerin özellikle son yıllarda giderek artan bir şiddette ve sıklıkta meydana gelmektedir. Sanayileşme, yanlış seçilen yerleşim bölgeleri, doğanın tahrip edilmesi gibi insan aktiviteleri bu tür afetlerin etkilerini arttırmasına veya yenilerinin ortaya çıkmasına neden olabilmektedir. Küresel iklim değişikliği nedeni ile Türkiye’de de büyük seller yaşanarak çok fazla can kaybı ve ekonomik zarar görülmesi muhtemeldir.

Süre gelen doğa olayları, yaşamı önemli ölçüde etkilediğinde doğal afet olarak nitelendirilir. Meteorolojik şartlar ile doğrudan ve dolaylı olarak ilişkili olan doğal afetlerin en önemlisi; Taşkın, sel ve kuraklıktır. Dünya genelinde ki doğal afetlerin çoğunu meteorolojik afetlerin oluşturduğu görülür. Akdeniz Bölgesinde doğal afetler kuraklık, seller, orman yangınları, heyelan, dolu fırtınaları, çığlar, donlardır. Ülkemizde ise en sık görülen meteoroloji karakterli doğal afetler ise dolu, sel, taşkın, don, orman yangınları, kuraklık, şiddetli yağış, şiddetli rüzgâr, yıldırım, çığ, kar ve fırtınalardır.

Meteorolojinin ve yerel yönetimlerin sahip çıkmaması sonucu tüm sellerin adı “taşkın” olmuş. Fakat her sel taşkın değildir. Bunlar,
1. Dere ve Nehir Selleri (Taşkınlar),
2. Dağlık Alan (Kuru Vadi) Selleri,
3. Şehir Selleri,
4. Kıyı Selleri
5. Baraj Selleri olarak ayrılır.

İklimin değişken karakteri, kuraklıklara veya sellere neden olmaktadır. Diğer bir deyişle ülkemizde suyun fazlası sel ve heyelan; azı ise kuraklık gibi önemli afetlere neden olmaktadır. Bu afetler yarı kurak iklim bölgesinde yer alan ülkemizde sosyal ve ekonomik yaşantımızı da çok olumsuz bir şekilde etkileyebilmektedir. Sel ve heyelan birer doğa kanunudur. Atmosfer hareketliliği, meteorolojik sistem ve hidrolojik çevrim içinde bazı bölgelerin kimi zaman sulak kimi zaman kurak dönemler yaşaması ve eğimli arazide birken kar kütlelerinin tetiklendiğinde kayması doğaldır. Önemli olan ülkemizde sel ve heyelan izlemek, önemsemek ve zamanında önlem alabilmektir. Sel ve heyelan genellikle “fırtınalar” ile birlikte görülür. Diğer bir deyişle, arazi yapısına göre daha çok ve hızlı değişebilen meteorolojik şartlar bu afetlerin oluşumunda en önemli rolü oynar.

Ülkemizde kurumların bağımsız hareket etmesi nedeni ile kaynak israfı ve acil durum müdahalesini geciktirmektedir. Örneğin, yağış verilerini ölçen kurum, Devlet Meteoroloji İşleri (DMİ) iken yağış sonucu oluşacak sele müdahale eden kurum, Devlet Su İşleri (DSİ)’tir. İki farklı kurumun birbiri ile acil durumlardaki koordinasyonu zor olduğu için çaresiz durumlarla karşı karşıya kalınmaktadır. Aynı durum orman yangınlarında da kendini göstermektedir. Son dönemlerde bu durum bir nebze aşılmasına rağmen, sorun çözülmüş değildir. İl sınırları içerisindeki doğal afetlerde kurumlar arası koordinasyonu sağlayacak, valilik bünyesinde her kurumun bir temsilcisi bulunmalıdır. Bu kurumlar (DMİ, DSİ, Orman Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, Türk Silahlı Kuvvetleri, Kızılay, Karayolları Müdürlükleri vb.). Çünkü ülkemizde depremlerin yanı sıra kuraklık, sel, kar fırtınaları ve çığlar gibi birçok meteorolojik afet, gelişmiş ülkelere nazaran, çok daha fazla insan ve ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Artık yaşanan maddi ve manevi kayıplar, her toplumun ve her kurumun bu afetler karşısında zarar kayıp ve azaltma çalışmalarına daha çok önem vermesini gerektirmektedir. Örneğin Şubat ayında Antalya’da yaşanan selde birçok tarım alanı ve sera tahrip olmuş ayrıca 3 vatandaşımızda hayatını kaybetmişti. Kurumlar arasındaki koordinasyon eksikliği basına devletimizin acizliği olarak yansımıştı. Bu olaydan ders çıkarmamız gerekir.

Şehir içindeki seller her türlü arazide oluşabilir. Özellikle binalar, yollar ve otomobiller için parklar inşa edilmesiyle doğal bitki örtüsü yok edilmiş şehirsel alanlarda yağışın toprağa sızması mümkün değildir ve bu nedenle ani seller sık oluşmaktadır. Şehirlerde sellerin artmasının nedenlerinden biri de sel yataklarına yanlış bir şekilde dolgu, bina, vb. şeylerin zamanla yapılmasıdır

Şehirleşme yüzeysel akışı doğal yüzeylere göre 2 ila 6 kat daha arttırır. Mazgallar bu suları hemen tahliye edemez ve kısa bir süre içinde caddelerimiz ve sokaklarımız derelere dönüşebilir. Böylece caddeler nehirlere, binaların bodrum katları da birer ölüm tuzağı kapalı yüzme havuzlarına benzer. Sağanak yağışlarda cadde ve sokaklarımız hemen derelere dönüşebiliyor. Bu nedenle, Şehir İmar, Metropoliten Alan Nazım, vb. gibi planların ve alt yapının sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için ilgili Bakanlıklarımızda ve Belediyelerimizde Meteoroloji Mühendisleri de bulundurulmalıdır. Ülkemizde yanlış bir şekilde zannedildiği gibi meteoroloji sadece hava tahmini veya sağanak yağış uyarısı yapmaz. Meteorolojinin bir de “mühendislik” yönü vardır.

Şehir merkezlerinde afet ve acil durum birimlerinin oluşturulması görevi de belediyelere düşmektedir. Farklı mesleklerin mühendislerinin ve acil müdahale birimlerini yönetecek ekiplerin bulunduğu bir müdürlüğün olması gerekir. İstanbul’da ve Bursa’da olduğunu bildiğim bu birime AKOM adı verilmiştir.

KÜRESEL ISINMA KEHANETLERİ GERÇEK OLUYOR.

2010-02-26T23:17:00.001+02:00

Nostradamus’un kehanetlerine göre dünyada iklim değişiklikleri olacak. Büyük bir kuraklık yaşanacak. İnsanoğlunu bu uzun kuraklık döneminden sonra bir felaket daha bekliyor: Boyutu bilinmeyen dev sel suları, birçok yer sıcaktan yanacak, az yağmur, sıcak rüzgar, çatışmalar, yaralar.

Shipton Ana’nın kehanetlerine göre; Alevli yıl kısa zamanda gelirken, kızgın canavar göklerden geçecek, karalarda (2011 ve 2014 yılları arasında) tufan olacak, insanoğlu çamur bataklığına gömülüyor.

Bohemyalı Prag kahinesinin kehanetleri ise; İnsanlar çok acı çekiyorlar çünkü insan ruhu her şeyi fethettiğini sanıyor ve doğa değişiyor (İklimsel değişimler, Küresel Isınma gibi...). Her şey karanlıklara gömülecek. (Üç günlük karanlık?) (Bu olaylar 2011 ve 2014 yılları arasında yaşanacak.)

Kilise kehanetlerine göre; İnsanlar kentleri terk edecekler, soluk almak ve su bulmak için dağlara sığınacaklar, kendilerini ve ailelerini kurtaracaklar. Üç günlük karanlık sırasında kasırgalar ve depremler olacak.

Sera gazları; karbondioksit, su buharı, nitrojen oksit, metan, ozon ve halokarbonlardır. (Klorofkarbon). Bu gazlar: dünyadan yansıyan güneş ışınlarının uzaya yayılmasına engel olarak, yeryüzüne geri yansımakta ve atmosferin ısınmasına neden olmaktadır. Sera etkisi doğal olarak oluşmakta ve dünyamız için önemli rol oynamaktadır. Bu etki olmasaydı, dünyanın ortalama sıcaklığı -18’C olacaktı. Ancak sera gazlarının miktarının normallerin çok üzerine çıkması ve artmaya devam etmesi, dünyamızın dengelerini günden güne bozmakta ve insanlığın geleceğini tehtid eden sonuçlar doğurmaktadır. Sera gazlarının en önemlisi karbondioksit gazıdır. Karbondioksit düzeyi 19.Yüzyıl değerlerinin %25’i oranında artmıştır. Şu anda tahminen 5–6 milyar tonu aşan karbondioksit atmosfere yayılmaktadır. Gelecek yüzyıl karbondioksit oranının ikiye katlanacağı ve bunun sonucunda ortalama sıcaklıklarının 1,5’C ile 4,5’C artacağı düşünülmektedir. Bugün 0,35’C ile 1,0 arasında olan sıcaklık artışlarının iklimlerde meydana getirdiği değişiklikler düşünülürse, 4,5’C artışın ne anlama geleceği daha iyi anlaşılacaktır. İnsanoğlu, iklim değişikliklerinin normalden 60 kat hızlı olmasına neden olmaktadır. Sıcaklık artmasıyla su buharı miktarı artacak, dolayısıyla bulutlarda artışlar görülecektir. Bu nedenle yoğun yağmurlar ve seller meydana gelecektir. Bugün dünyanın değişik bölgelerinde yaşanan seller, kasırgalar, anormal hava hareketleri küresel ısınmanın sonuçlarıdır. Küresel ısınmanın önlenebilmesinde kilit rol bitkilerdir. Bitkiler karbondioksit gazını alarak oksijen gazını atmosfere yaymaktadır.
Bilim adamlarının son yaptığı araştırmalarda kuzey ve güney kutup buzulların 2013'te eriyeceği saptanmıştır. Bilindiği gibi güney ve kuzey buzullarının altında sıkışmış, hapsolmuş milyarlarca ton metan gazı vardır. Metan gazı ise atmosferimiz için çok zehirli ve zararlı bir gazdır.

Antarktika dünyanın karasal yüzölçümünün hemen hemen %9’u dur. Sanayi Devrimi'nin başlamasıyla beraber durum bozuldu. Atmosfere salınan karbondioksit doğal düzeyinde kaldığında yararlı bir gaz. Ormanları yok ederek karbondioksiti azaltan bitki örtüsü ortadan kalkıyor.. Böylece CO2'nin artış hızını yükseltiyor. Isınma arttıkça buzullar eriyor, buzullar eridikçe karbondioksitten 20 kat daha zararlı olan metan gazı ortaya çıkıyor. Metan gazı, küresel ısınmayı daha da artırıyor

Kuzey Buz Denizi’ndeki buz tabakasının 2040 yılında tamamen eriyeceği öngörülürken, şimdi bu beklentinin 2012 yazı sonunda gerçekleşebileceği savunuluyor. 5 yıl içinde hiç buz kalmayabilir.

Henüz geçen yıl, kuzeydeki buz tabakasının 2040 yazı sonunda tamamen eriyeceğinin tahmin edildiği açıklanmış ve bu bile şaşkınlıkla karşılanmıştı.

Arktik(Kuzey Buzulları) buzullarının korkutucu derecede kaybı, meteorolojik, çevresel ve ekolojik manada çok önemli ipuçları içermektedir. Bölge, kuzey yarıkürenin iklimi üzerinde kuvvetli bir etkiye sahip olan dev bir buzdolabı işlevi görür. Onun soğutucu etkisi olmadan, hava olayları olumsuz yönde bozulacak. Bu olaylara Britanya'yı kasıp kavuracak fırtınalar da dahil. Deniz, buzu desteklemediğinde, karada oluşan buz ve buzullar, okyanusa düşebilir ve dünya çapında deniz seviyelerini yükseltebilir. Bu da Bangladeş ve Pasifik'teki birçok ada gibi düşük rakımlı bazı bölgeleri tehdit edebilir.

Ne yazık ki bu tehlikeyi ortadan kaldırmak da insanoğlunun elindedir. Bunun için İnsanların bilinçlendirilmesi gerekmektedir. Sera gazlarının artışı önlenmeli ve orman alanlarının sayısı hızla arttırılmalıdır. Gereken miktarda orman alanlarının yaratılması zor değildir. İnsanlık bu bilinci göstermek zorundadır. Herkes ağaçlandırma çalışmalarına katılarak kesilen, yanan ve her ağaca karşılık olan on, yüz, bin dikebiliyorsa eğer, dünya ve insanlık var olacak demektir.

Küresel iklim değişikliği, ''yarı kurak'' bir ülke olan Türkiye'yi daha kurak bir ülke haline getiriyor. İnsanların küresel iklim değişikliğiyle ilgili senaryoları, kehanet olarak algılamaktalar.

Tarih boyunca kurulan birçok Anadolu medeniyeti kuraklık nedeniyle yok olmuştur.
Bütün yerel yönetimlere su bütçesi yapmak ve kuraklıkla mücadele etmek gibi büyük bir görev düşüyor. Bizim suyu planlı, programlı şekilde kullanmamız gerekiyor. Bu riskin halka bildirilmesi, halkın bilinçlendirilmesi gerekiyor.

İnsanımız son yıllarda çok israf eden bir toplum haline geldi. Enerji ve su tasarrufu hakkında vatandaşları tekrar bilinçlendirmemiz gerekiyor.

KATI ATIK DEPOLAMA ve KENT İLİŞKİSİ

2010-02-20T11:42:00.003+02:00

Evden çıkan çöpler, ticari ve endüstriyel faaliyetler sonucu oluşan atıklar, madencilik ve tarımla ilgili çalışmalarda ve su arıtma tesislerinde oluşan artık maddeler katı atık olarak tanımlanmaktadır.

Katı atık yönetimi, depolama alanlarının yer seçiminden başlanarak, depo içerisindeki organizasyonun çevreye en az zararı verecek, gelecekte alanın sürdürülebilirliğine katkı sağlayacak biçimde farklı meslek disiplinleri (Peyzaj Mimarı, Şehir Plancıları, Çevre Mühendisleri, Jeoloji Mühendisleri, Meteoroloji Mühendisleri, Karar vericiler vb.) tarafından yapılmalıdır.

Katı Atıkların düzenli depolanmasında, ilk ve en önemli adım uygun yer seçimiyle başlamaktadır. Uygun yer seçimi üzerinde titizlikle durulması gereken konulardır. şunlardır.

Yer seçimi çalışmaları sırasında Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) Raporu hazırlanmaktadır. Rapor kapsamında; yerleşim birimleri, havaalanı, içme ve kullanma suyu ile su toplama havzaları arasındaki ilişki, çevredeki yeraltı suyu hareketi, jeolojik, jeoteknik ve hidrojeolojik yapı, tektonik yapı, kırık ve çatlaklı bölgeler, sel, çığ, heyelan ve erozyon bölgeleri, çevredeki trafik ve ulaşım yollarının durumu, hakim rüzgar yönü, sulak alanlar, taşıma mesafesi, sahanın toplam depolama kapasitesi, sahanın çevreden görünüşü gibi faktörler dikkate alınmalıdır.

Depo alanlarının kullanım sonrası hangi amaçlarla kullanılacağı, planlama aşamasında belirlenmeli ve atıkların alan içerisinde organizasyonu bu amacı destekler nitelikte yapılmalıdır. Alanın inşası bu yönde olmalı, kullanım sonrası nasıl bir peyzaj yapılacağı bile alan kullanılmaya başlanmadan önce planlanmalıdır. Alanın, kullanımdan önceki bitki varlığı, toprak yapısı gibi özellikleri dikkatlice etüt edilmelidir.

Evsel katı atıkların cam, kağıt, plastik vb. şekillerde ayrıştırılarak atılması ve bu eyleme tüm halkın etkin bir şekilde katılımının sağlanması bir çok noktada yaşanan tıkanıklıkların da önüne geçilmesini sağlayacaktır. Evsel katı atıkların evden çıkmasıyla birlikte sınıflandırılması, belli merkezlerde toplanan farklı niteliklerdeki çöplerin depo alanlarına yönlendirilmesi, çevre zararlarının azaltılmasında olumlu katkılar sağlamaktadır. Bu sistem bazı Avrupa Birliği ülkelerinde halkın etkin ve bilinçli katılımıyla uygulanmaktadır.

Katı Atık Depolarında gömülen organik kökenli atıklar biyokimyasal yolla ayrışarak başta METAN olmak üzere çeşitli gazların oluşumuna neden olmaktadır. Depo gazı, depolanan organik atıkların mikrobiyolojik ayrışma sonucunda ortaya çıkan veya depolanan atığın gaz fazına geçen kısmı olarak isimlendirilir. Depo dolgusunun teşkil edilmesinden sonra gövde içine hava girişi olmadığından, ortamda daha önceden mevcut bulunan oksijenin bitmesinden sonra gövde içinde anaerobik reaksiyon başlar. Bu reaksiyon sonucu ortamdaki organik maddeler parçalanarak H2S, CO2 ve CH4 (Metan) gazları ortaya çıkar. Bu gazlar zehirli, boğucu, patlayıcı ve bazıları kötü kokuludurlar Yeraltında 200 metre kadar yayılabilirler.

Kompostlama işlemi; genel olarak katı atığın (Çöpün) içindeki organik atıkların bozunması işlemidir. Kompostlaştırma işlemi daha bilimsel bir şekilde aerobik biokimyasal bir reaksiyon olarak tariflenebilir. Katı ve sıvı atıklar içindeki organik maddeler çeşitli mikroorganizmalar ile, daha basit bileşiklere, özellikle CO2 ve H2O ya dönüştürülürler.

Alanın topografik yapısı değişiklikler göstermekte, arazide düzlük ve tepelikler yer almaktadır. Tepelikler arasında bulunan düzlükler çanak şeklindedir. Oldukça engebeli ve eğimli bir arazidir. Bu eğim sızıntı sularının bir noktada toplanması için oldukça önem taşımaktadır.

Sızıntı suyu, çöp deposunun çevre açısından önemli bir parametresidir. Sızıntı suyunun ana kaynağı yağmur suları ve çöpün ihtiva ettiği sudur. Çöplük işletmede iken hektar başına günde yaklaşık 2-5 m³ sızıntı suyu oluşur. Sızıntı suyu miktarı; atıkların kompozisyonu, miktarı, türü ve yağışlara göre değişir.

Katı atık depo alanında üst toprağın sıyrılması depolanması alt toprağın kaldırılması ve depolanması peyzaj onarımı çalışmalarının önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Çünkü üst toprak, tohum bankasını barındırdığından yeniden bitki örtüsü programının mutlak gerekli bir öğesidir ve bu yapısının sürdürülmesi hem biyolojik restorasyon hem de erozyon kontrolü yönünden önemlidir. Ayrıca toprağın ne kadar süre için bekletileceği, depolanması sırasında alınacak önlemleri doğrudan etkilemektedir. Alt toprak ise erozyona vb. olumsuzluklara neden olmayacak biçimde yönetilmeli ve kesinlikle üst toprakla ayrı bölümlerde depolanmalı birbirine karışması önlenmelidir.

Katı atık depo alanında yapılan çalışmalarda erozyonla ilgili oluşan sorunlara fazla önem verilmediği gözlenmiştir. Depo alanında arasıra ikliminde etkisi ile erozyonun daha şiddetli olduğu ya da önlem alınması zorunlu alanlar bulunmaktadır.

Yeşil Meslekler İstihdam İmkanı Sağlıyor.

2010-02-09T22:16:00.000+02:00

Yenilenebilir enerji kaynaklarından faydalanmak için yapılan yatırımlar, binlerce insana iş imkanı sağlayacak. Yeşil yakalı olarak adlandırılan bu meslek gruplarında 50 bin civarında insan çalışmaktadır. Önümüzdeki dönemlerde daha da yeni yeşil işler ortaya çıkması bekleniyor. Şu anda istihdamı yaygınlaşan meslekler arasında; yenilenebilir enerji danışmanlığı, yenilenebilir enerji mühendisliği, rüzgar enerjisi uzmanlığı, rüzgar enerjisi teknikerliği, yeşil pazarlama danışmanlığı, karbon satış uzmanlığı, yeşil insan kaynakları yöneticiliği, çevre ve enerji hukuku uzmanlığı, organik tarım mühendisliği, doğal yaşam koçluğu, ekolojik turizm danışmanlığı, ısı yalıtım uzmanlığı, çevre mühendisliği, ekolojik bina tasarımcılığı, şehir planlama mühendisliği, atık su uzmanlığı ve içilebilir su uzmanlığı dikkat çekiyor.

Bu iş alanlarındaki artışlar, AB ile başlayan çevre müzakereleriyle ivme kazanıyor. Şu anda istihdam edilen pozisyonlar arasında; yenilenebilir enerji danışmanlığı, yenilenebilir enerji mühendisliği, rüzgar enerjisi uzmanlığı, organik tarım mühendisliği, doğal yaşam koçluğu, ısı yalıtım uzmanlığı ile çevre mühendisliği başı çekiyor.

Kamuda ve özel sektörde, organik tarım ve rüzgar enerjisi alanında ilgi artmış durumda, Türkiye’de 50 bin rakamının birkaç yıl içerisinde iki katına çıkacağını tahmin eden uzmanlar, yeşil kozmetik alanında da iş alanlarının artacağını ifade ettiler.

Benim okuduğum yıllarda, nükleer enerjiye ağırlık veren İstanbul Teknik Üniversitesi Enerji Enstitüsü, şimdi ise yenilenebilir ve konvansiyonel enerjiye yönelmiş durumda. Bu alanlarda eğitim verilen başka bir bölüm de Bahçeşehir Üniversitesi’nde açılan Enerji Sistemleri Mühendisliği. Rüzgar enerjisi alanında ülkemizde yüksek lisans ve doktora eğitimi veren bir kurum da var: Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Rüzgar Enerjisi Araştırma Merkezi. Burada rüzgar enerjisi, rüzgar türbinleri ve teknolojileri üzerine eğitimler veriliyor. Mezunları iş bulma konusunda çok şanslı görünüyor.

Kamuda çevresel faaliyetlerde istihdam edilenlere ve özel sektörde rüzgar endüstrisinde, organik tarımda, ekolojik pazarlarda çalışanlara ve çevre mühendislerinin sayılarına bakıldığında, 50 bin kişilik bir istihdam olduğu varsayılıyor. Sadece hidroelektrik santrali, rüzgar santralleri ve jeotermal projelerin hayata geçmesiyle bu sayının 100 binin üzerine çıkması mümkün.

Yeşil meslekler

Yenilenebilir enerji danışmanlığı: Son dönemde yenilenebilir enerji yatırımları hız kazandı. Bu şirketler için hem PR ve pazarlama açısından hem de yeni enerji kaynaklarını kullanma açısından önemli bir hamle olabilir. Bu alanda kendini geliştirecek başarılı mühendisler, MBA veya pazarlama mastırı da yaparlarsa ilerleyen yıllarda çok iyi şartlarda rahatlıkla iş bulabilirler.

Yenilenebilir enerji mühendisliği: Şu anda İstanbul Teknik Üniversitesi’nde bulunan Enerji Enstitüsü enerji mühendisi yetiştiriyor. Geçmişte bu bölüm, nükleer enerjiye odaklanmışken şu anda yenilenebilir enerji ve konvansiyonel enerjiyle ilgili branşlarda da eğitim veriyor. Buradan mezun olacak kişiler ilerleyen yıllarda yenilenebilir enerji mühendisi unvanını alabilir ve bu alanda oluşacak meslek açığını kapatabilir. Bu alanlarda eğitim veren başka bir bölüm de Bahçeşehir Üniversitesi’nde açılan Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü. Bu bölüm mezunlarını oldukça cazip kariyer fırsatları bekliyor. Bu bölümden mezun olup MBA veya pazarlama mastırı yapanların önü ise daha da açık.

Rüzgar enerjisi uzmanlığı: Rüzgar, en bilinen ve en popüler yenilenebilir enerji kaynaklarından biri. Ülkemizde şu anda çok sayıda şirket, rüzgar türbini yapmaya başladı. Bu meslek açısından da büyük açık var. Rüzgar enerjisi alanında ülkemizde yüksek lisans ve doktora eğitimi veren sadece bir kurum var. O da Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Rüzgar Enerjisi Araştırma Merkezi. Burada rüzgar enerjisi, rüzgar türbinleri ve teknolojileri üzerine eğitimler veriliyor. Mezunları iş bulma konusunda çok şanslı görünüyor.

Green marketing danışmanlığı: Şirketlerin çevre politikaları ve çevreyle ilgili sosyal sorumluluk planlarını yürütmek ve duyurmaktan sorumlu. Ürünün üretiminden tüketimine kadar çevre ve doğa dostu olmasını ve doğaya katkı yapmasını sağlamak gibi görevleri yürütecek, pazarlama, işletme, endüstri veya çevre mühendisliği bölümlerden mezun, kendini pazarlama odaklı yetiştirmiş kişiler bu alanda çalışabilir. Şirketler, çevre bilinci geliştikçe böyle danışmanlara daha fazla ihtiyaç duyacaklar.

Yeşil insan kaynakları yönetmenliği: Çalışanlar arasında çevre duyarlılığı yaratmaya, onların şirket kaynaklarını daha tasarruflu kullanmalarını sağlamaya yönelik bir pozisyon. Gereksiz kaynak tüketimini engelleyecek, ortak araç uygulaması, personelin çevreyle ilgili projelere katılımı, ofis ve çevrenin doğaya uygun ve doğaya zarar vermeyecek şekilde düzenlenmesi işlerini yapacak; işletme, insan kaynakları, çevre konusunda bilgili insan kaynakları yönetmenlerine ve uzmanlarına ilerleyen yıllarda daha çok ihtiyaç duyulacak.

Çevre ve enerji hukuku uzmanlığı: Şirketlerin doğal kaynaklar ve enerji konularını yasal mevzuata uygun şekilde ve çevreyle uyumlu şekilde yönetecek uzmanlara ihtiyaçları var. Bu uzmanlar, kamu ve özel sektör arasındaki hukuksal konuları çözecek, ilerleyen yıllarda AB uyum yasaları çerçevesinde şirketlerin bu yasalara uygun çalışmasını sağlayacak. Bu şekilde çalışacak enerji hukuku uzmanlarına büyük ihtiyaç duyulacak. Bu alanda bir Enerji Hukuku Araştırma Enstitüsü kurulmuş durumda.

Organik tarım mühendisliği: Organik ürün yetiştiriciliği son dönemde çok gelişti. Henüz bu alanda eğitim veren bir üniversite yok. Ancak ziraat mühendisleri kendilerini bu alanda geliştirirlerse önemli bir iş imkânına kavuşabilirler.

Doğal yaşam koçluğu: Gıda mühendisliği, ziraat mühendisliği, çevre ve ekoloji mühendisliği alanlarından birinden mezun olup sosyoloji, iletişim, psikoloji, sağlık alanında da kendini takviye eden meslek sahipleri doğal yaşam koçu olabilir. Bunlar, hizmet verdikleri kişinin yediği yemeklerden yaptığı sporlara, tatil yapacağı yere kadar her şeyi planlayabilir. İnsanların daha uzun ve kaliteli yaşamasına katkıda bulunabilirler.

Ekolojik turizm/tatil uzmanlığı: Önümüzdeki yıllarda doğa ve ekolojik turizm konusunda uzmanlaşmış, kendini yetiştirmiş rehberlere/uzmanlara ve tesislere ihtiyaç olacak. Doğal kaplıcalara sahip yerler, yaylalar, ekolojik tatil köyleri, tatil çiftlikleri, orta yaş üstü tatilcilerin ve sağlıklı tatil isteyen kişilerin çekim merkezi olacak.

Bende, Meteoroloji Yüksek Mühendisi olarak Rüzgar Enerjisi ve Güneş Enerjisi alanında mesleki bilgilerimi daha da artırmak için çaba saf etmekteyim. Bu konuda, Çukurova Üniversitesi’nin mühendisler yetiştirmesi, Odaların ve borsaların eğitimler vererek, teknik personel yetiştirmesi. Özellikle, İşkur ‘un bu alanlarda çalışmak isteyenler için, şimdiden hazırlık için teknik kurslar açarak. Tekniker yetiştirmeye başlaması. Adana’mızın ünvanı olan işsizliğe çözümde bir başlangıç olabilir. Yerel yöneticilerimizi ve yatırımcılarımızı bu konularda projeler üreterek yatırımlar yapmaya çağırıyorum.

ÇUKUROVA BÖLGESEL HAVAALANI PROJESİ

2010-02-05T08:22:00.008+02:00

Uzun süredir süren Çukurova Bölgesel Havaalanı ile ilgili, Sayın Bakan Kürşat Tüzmen ‘in yıl sonunda temelini atacağı bu projenin kesinlik kazanan boyutlarını sizinle paylaşmak istemekteyim.

Karataş-Ceyhan-Yumurtalık bölgesinde bölgesel nitelikte, özellikle kargo amaçlı, yük taşıma ve orada üretilen ürünlerin yurt dışına gönderildiği, yurt dışından malzemelerin o bölgeye gelmesi adına Adana Şakirpaşa Havaalanı kapanmayacak.

Adana Şakirpaşa Havaalanı, Mersin’in ve hinterlandındaki bölgenin ihtiyacını karşılayamaması,Adana Şakirpaşa Havaalanın şehir yerleşimi içinde kalmış olması ile yaşanan çevre ve güvenlik sorunları ve gelişme olanaklarının kısıtlı olması nedeni ile bölgeye hizmet verecek alternatif bir havaalanına ihtiyaç duyulmaktadır. Adana’nın yararına olacak bu projedeki gerçekler tam anlamı ile ifade edilmediği için soru işaretleri ve tepkiler doğmuştur. Size gerçekleri sunuyorum. Alternatifleri ile karar kılınan son yer konusunda fizibilite çalışmaları tamamlanmıştır.

Çukurova bölgesinin hava ulaşım ihtiyacını karşılamakta olan Adana Şakirpaşa Havaalanının şehir merkezinde kalması ve geliştirilme maliyetinin yüksek olması nedeniyle yer seçimi çalışmalarında bölgede 6 alternatif alan değerlendirilmiştir.

Bunlar;
1) Adana-Zeytinli Alternatifi,
2) Mersin-Aynaz Bataklığı Alternatifi,
3) Adana-Karataş Alternatifi,
4) Mersin-Çiçekli Alternatifi,
5) Mersin-Baharlı Alternatifi,
6) Mersin-Kargılı Alternatifi,

Bu alternatifler ışığında, kamulaştırma maliyeti, zemin etüdü, bağlantı yolları maliyetleri ve çevresel etkiler dikkate alınmıştır. Baharlı için Seyhan deltasının zemin malzemesinin gevşek olması maliyeti arttırmıştır. Ayrıca göçmen kuşlar bu deltada uçuş güvenliğini olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle Kargılı alternatifinde karar kılınmıştır.

Bölgesel nitelikte olacak bu havaalanı kalkınmanın ve gelişmenin başlamasına neden olacak. Ulaşım, ticaret ve turizm alanında, Adana, Tarsus ve Mersin’de yeni gelişmelerin başlangıcı olacak. Uluslararası etkilerinin gelecekte bekleneceğini işaret eden yetkililer ÇED raporları hazırlattı. Uygulama aşamasına gelen proje, T.C. Ulaştırma Bakanlığı, Demiryollar, Limanlar ve Hava Meydanları İnşaatı Genel Müdürlüğü tarafından Mersin İli, Tarsus İlçesi’nde, Tarsus Merkez’e bağlı Çiçekli ve Karsavuran Köyleri ile Yenice Belediyesi’ne Bağlı Kargılı Köyü sınırları içerisinde Çukurova Bölgesel Havaalanının yapımı planlanmaktadır.

Çukurova Bölgesel Havaalanı yeri, Mersin İl merkezine 45 km, Adana İl merkezine 30km dir. Mersin ve Adana İllerinden ulaşım, D-400 Karayolu ile yapılmaktadır. Havaalanına ulaşım için Mersin-Adana karayoluna kadar 8 km’lik bağlantı yolu yapılması gerekmektedir. Demiryolu bağlantısıda Yenice makasına yakınlığı nedeni ile ekonomik olarak sağlanmış olacaktır.

Kargılı Köyüne kadar olan tüm yollar asfalt olup Kargılı Köyünden faaliyet sahasına kadar olan 500 m’lik yol ise stabilize yoldur. Proje alanına en yakın yerleşim yerleri, 2 km kuzeyde Kargılı Köyü, 1 km güneyde Çağbaşı Köyü, 500 m kuzey doğusunda Karsavuran Köyü, 700 m güneyinde Tizlik Köyü ve 1,5 km doğuda Çiçekli (Firengülüs) Köyü dür. Proje alanının yaklaşık 5 km batısında Tarsus Irmağı ve 10 km güneyinden Seyhan nehri geçmekte olup Akdeniz’e olan uzaklığı 20 km’dir. Proje alanı ve yakın çevresinde göl bulunmamaktadır.

Çukurova Bölgesel havaalanının kapasitesi 315.360 uçak/yıl olarak planlanmaktadır. Havaalanının genel olarak A-380 ve alt grup uçaklara (A-319 veya A-320-232) hizmet vermesi beklenmektedir. İki adet paralel pist olarak planlanmıştır.

Havaalanı çevresindeki arazilerinin tarımsal kimliklerinin korunması güzel bir gelişmedir. Rant amacı ile bölge arazilerini kapatmak isteyen yatırımcıların ününe geçilmiştir. Belkide tepkilerin bir çoğu alternatif olan diğer 5 yerdeki arazilerin önceden birileri tarafından kapatılması sonucudur. Halkı yanılgıya düşürüp, tepkileri artırmak suretiyle, kendi rantlarını sağlamak için bölgemizin geleceği konusunda önemli olan bu projeyi rafa kaldırtmaktır.

Sayın Adana’lılar şunu bilmelidirki, Adana-Tarsus- Mersin gelecekte bir bölge olarak yönetilecek. Şu anki sınırların hiçbir anlamı yoktur. Bu bölge tarım, petrol, enerji, ticaret, turizm alanında ülkemizin en donanımlı yeri olacak. Yeterki, siyasilerimiz ve yöneticilerimiz daha fazlasını yapmaya gayret göstersinler.

İYİ TARIM SAĞLIKLI TOPLUM PROJESİ

2010-01-28T21:58:00.001+02:00

Türkiye'nin iklim değişikliğine uyum kapasitesinin güçlendirilmesi için Birleşmiş Milletler Topluma Dayalı İklim Değişikliğine Uyum Ortak Programı kapsamında Seyhan Havzası'nda hibe programı kapsamında “İYİ TARIM SAĞLIKLI TOPLUM PROJESİ” eğitimleri tamamlandı.

Adana Ticaret Borsası tarafından hazırlanan, İl Tarım Müdürlüğü ile ortaklaşa yürütülen “İyi Tarım Sağlıklı Toplum Projesi”nde Seyhan Havzası’ndaki 11 ilçede yaklaşık 500 kişi İyi Tarım Uygulamaları (İTU) başta olmak üzere farklı konularda bilgilendirildi. Proje kapsamında, 275 üreticiye, 75 tarımsal sanayiciye ve 50 Ziraat Mühendisine “İklim Değişikliği ve Tarım”, “İklim Değişikliği ve Su Kaynakları”, “Alternatif Enerji Kaynaklarının Kullanımı”, “İyi Tarım Uygulamaları” ve “Pazarlama” gibi konularda eğitim verilmesi; amaçlanmıştır.

Proje, kapsamında Seyhan, Çukurova, Karaisalı, Yüreğir, Sarıçam, Karataş, Pozantı, Aladağ, Feke, Saimbeyli ve Tufanbeyli ilçelerinde üretici, tarımsal sanayici, ziraat mühendislerinden oluşan 16 farklı gruba İyi Tarım Uygulamaları konusunda eğitim verildi. Ç.Ü. Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Emeksiz, Seyhan İlçe Tarım Müdürü Birsen Ergün, Tarım İl Müdürlüğü’nden Ziraat Mühendisleri; Bünyamin Özkan ve Çiğdem İnce Kaya, Proje Koordinatörü; Ziraat Yüksek Mühendisi Kenan Boyacı ile Proje Yürütücüsü Ziraat Mühendisi Mustafa Topaloğlu’nun verdiği eğitimlerle üretici, tarımsal sanayici ile ziraat mühendisi bilgilendirildi.

Proje kapsamında, Alfatoksin analiz laboratuarının kurulması gerçekleştirilecektir.

Projenin uygulama alanlarının incelenmesi kısmında ise, dört adet teknik gezi düzenlenmiştir. Üreticiler, ziraat mühendisleri ve tarımsal sanayicilerin katıldığı her biri bir gün süren bu geziye bende katıldım. Bu gezide üretim ve satış aşamasında tecrübelerin paylaşılması ve gözlemlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Teşvik ve cesaretlendirme amacı da taşıyan bu gezide çok önemli bilgiler edindim.

İTU yapan bazı üretici tarım işletmelerinin, paketleme işletmelerinin ve organik tarım yapan Ekotepe tarım işletmesinin gezilmesi ile teknik geziler tamamlanmaktadır.

Ürünlerin tüketici ile buluşma aşamasında ise, Migros marketler zinciri öncülük yaparak, Migros, raflarındaki meyve sebzelerin tamamının İTU standartlarında üretilmesi kararıyla, çiftçiyi, dünya standartlarında tarımı ve tüketicilerin sağlık önceliğini destekliyor.

Tüketiciler, bundan böyle Migros raflarında yer alan tüm meyve sebzelerde "İyi Tarım Ürünleri" logosunu görerek sağlıklı meyve ve sebze alabilecek.
İyi Tarım Uygulamaları çevre, insan ve hayvan sağlığına zarar vermeyen bir tarımsal üretimin yapılması, doğal kaynakların korunması, tarımda izlenebilirlik ve sürdürülebilirlik ile gıda güvenliğinin sağlanması amacıyla yapılan bir tarımsal üretim biçimidir. İyi Tarım Uygulamaları tekniği ile yapılacak tarımsal üretim ile hem insanlarımıza sağlıklı gıda temin etmiş oluruz hem de gelecek kuşaklara sağlıklı ve yeterli gıda üretebilecekleri toprak ve su gibi doğal kaynakları bırakmış oluruz.

İyi Tarım Uygulamalarının Amacı Nedir, Nasıl Yapılır?
- Ürünlerde insan sağlığına zarar verecek ilaç kalıntısı olmaması gerekir.
- Üretim yapılırken çevre, toprak, su ve canlılar korunmalıdır.
- Hayvan refah ve sağlığına dikkat edilmelidir.
- Standartlara uygun ürün olmalıdır.
- Tarladan sofraya izlenebilir olmalıdır.

İyi Tarım Uygulamaları Üreticiye Ne Yarar Sağlar?
- İyi Tarım Uygulamalarına göre üretim yapan üreticinin ürettiği ürünler sağlık yönünden güvenilir olduğu için, daha kolay müşteri bulur ve daha yüksek fiyatla satılabilir
- İyi Tarım Uygulamalarına göre üretim yapan üretici, toprağını erozyon ve tuzlanma gibi tehlikelerden korur ve sadece birkaç yıllığına değil sürekli bol ürün alma şansına sahip olur.
- İyi Tarım Uygulamalarına göre üretim yapan üretici, Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden alacağı kredilere %60′ a varan oranlarda daha düşük faiz ödeme avantajına sahip olur
- İyi Tarım Uygulamalarını uygulayan üreticiler ve üretici birlikleri tarımsal desteklemelerden öncelikli olarak faydalandırılırlar.

İyi Tarım Uygulamaları kontrol ve denetim altında yapılan bir üretim biçimidir. Bu sisteme göre üretim yapmak isteyen üretici veya işletmeler, yönetmeliğe göre Tarım İl ve İlçe Müdürlüklerinin sürekli kontrolünde olurlar.

Üreticiler, üretimlerini, dokümanlarını ve kayıtlarını İyi Tarım Uygulamaları prensibinde hazırlanmış olan GLOBALGAP yönetmeliğine göre sistem kurarak yapar.

Bu konuda tüketicinin bilinç düzeyinin artırılması ile İTU üretimlerinin artacağı ve konvansiyonel üretimlerin önüne geçeceğini belirten proje ekibi, toplumun daha sağlıklı ve daha kaliteli tarım ürünleri tüketmesini amaç edindiklerini belirtmişlerdir.

Adana Ticaret Odası ve Tarım İl Müdürlüğü’nün üstlerine düşen görevi yapacaklarına eminim. Yaptıklarından dolayı, proje ekibindeki tüm yöneticileri ve ziraat mühendislerini kutlarım.

Asit Yağmurlarının Yeryüzüne Etkileri

2010-01-22T01:57:00.003+02:00

Yüz yılın başında sanayileşme ile batıda başlayan kirlenme, şu an tüm dünyada hissedilir noktalara gelmiştir. Şimdi ise batı sanayisinin taşındığı Çin’de yoğunlık kazanmaktadır.

Sanayi, endüstri ve ısınmada kullanılan fosil yakıtlar ile ormanların tahribi ve arazi değişmesi, nükleer atıklar, denizlerden atmosfere taşınan atıklar, tarımda bilinçsiz olarak kullanılan ilaçlar ve gübreleme sonucu, atmosferdeki kirleticiler artmaktadır.

Fosil yakıtlar, ekzoz dumanları ve fabrika bacalarından çıkan CO2 (karbon dioksit), SO2 (kükürt dioksit) ve NO2 (azotdioksit)gibi gazlar atmosfere yayılmaktadır. Hava kirliliğine sebep olan bu gazlar atmosferdeki su (H2O) ile tepkimeye girerler. Sonuçta H2SO4 (sülfürik asit), HNO3 (nitrik asit) , HCO3( karbonik asit) gibi asidik özellikteki bileşikler oluşur. Bu tür gazların yağmur, kar, dolu şeklinde yeryüzüne yağması asit yağmuru olarak adlandırılır

Karışım ve kimyasal dönüşümler sonucu kirleticiler tekrar yeryüzüne dönmektedir. Havasını hiç kirletmeyen bir şehir bile çevre şehirlerin ve ülkelerin yaptığı zararlardan nasibini alır. Bu nedenle bu olay küresel çözümü gerektirir. Çünkü sürekli hareket halinde olan atmosfer taşıma görevi yapar.

Ağaçların yapraklarına ve toprak yüzeyine, tarım bitkilerine ve köklerine, insanların ve hayvanların akciğerlerine ve ciltlerine direkt etki eder. Yağış ile toprağa inen ve oradan nehirlere, göllere ve yeraltı sularına karışan bu kirleticiler, balıkların ölümlerine ve o sularla sulanan tarım alanlarının büyüme, gelişme ve veriminde bozulmalar yapmaktadır.

Asit yağmurları, tüm çevreye zarar vermektedir ancak bundan en çok etkilenen ormanlar ve tarım alanlarıdır. Bu yağışlar toprağın yapısındaki magnezyum ve kalsiyum gibi bitki gelişiminde önemli olan elementleri yıkayarak derinlere taşınmasına sebep olur.

Asit yağmurları dediğimiz bu olay, ormanların vasıflarını yitirmesine ve ormanlarda bulanan canlılarının yok olmasına sebep olmaktadır.

Asit yağmurları bu tahribatları ile bozulmuş bitki örtüsü ve çoraklaşmış toprakların erezyonuna da sebep olur.

Büyük şehirlerin çoğunda insan yapısı bina ve anıtlara asit yağmurlarının yaptığı zararın göstergesi çoktur. Tarihi yapılar, binalar, açık metal yüzeyler, boya kaplamalar ve bazı plastikler, sülfürdioksit ve yağışın sulandırdığı bu asitten dolayı bozulma gösterir.

Asit yağmurlarının insanlar üzerindeki dolaylı etkileri yüzey ve içme suları, yer altı suları, toprak, ağır metaller, bitkiler ve balıklar üzerindeki etkilerine bağlı olarak bu unsurların kullanılması sonucunda uzun vadede insan bünyesinde asidik depolanmaya neden olur.

Orman alanlarının fazla olması sera etkisinin daha az hissedilmesini, kuraklığın, sellerin ve taşkınların önlenmesini sağlar.

Enerji üretiminde kullanılan termik santrallerin yerine, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı yaygınlaştırılmalıdır. (Güneş Enerjisi, Jeotermal Enerji, Rüzgar Enerjisi vs.)Şehir içi ulaşımlarda özel araçların yerine toplu taşıma araçları kullanılmalıdır. Havayı olduğundan fazla kirleten kaçak kömür kullanımının önüne geçilmelidir. Endüstriyel tesislerinin bacalarına filtre takılmalıdır.

Adana ve çevresi yaz mevsiminde Basra alçak basıncının etkisi altındadır. Alçak basınç olmasından dolayı kirleticiler çok fazla hissedilmez. Fakat, havası pusludur. Hava akımları ile taşınan toz, Akdeniz’den gelen nemle birleşerek havada asılı kalır. Yaz bitiminde yağmur ve rüzgar ile bölgemizden ayrılır. Bu tozlar düştükleri yerdeki toprak yapısını zamanla bozmaktadırlar.

Bu nedenle, Adana için yapılacak projeler, şu an hissedilen değişimlerin gelecekteki etkilerinin daha az olmasında fayda sağlar. Orman alanların korunması ve artırılması, iyi tarım uygulamaları (İTU), nehirlerin, barajların ve göllerin buharlaşma ile yok olmasının engellenmesi ile iyi olan şeyleri artırmak gerekir.

Bu konuda Adana’da yaşayan vatandaşlarımızın, hava kirliliği, su kirliliği, çevre kirliliği ve gürültü kirliliği konusunda bilinçlendirilmesi, tarım ve orman alanlarına sahip çıkması gerekir.

Yerel yönetimlerin bünyesinde kentimizin meteorolojik planlarının çıkarılması ve hava kirliliği için Kent Meteorolojisi, sağlık müdürlüğü bünyesinde Tıbbi Meteoroloji, tarım alanlarında iklimsel etkilerin araştırılması için Tarım Meteorolojisi, orman alanlarının meteorolojik olaylar sonucu vasfının yitirilmesinin önlenmesi için Orman Meteorolojisi gibi disiplinler önemli hale getirilmelidir.

Uçaklar Havada Neden İz Bırakır?

2010-01-19T12:24:00.001+02:00

Bu, çocukların gökyüzüne bakarak en sık sordukları sorulardan biridir. Kim bilir kaçımız, kaçamak cevaplar vermiş, uçağın motorlarından çıkan duman olduğunu söylemiş ama aynı yükseklikte uçan her uçakta aynı şeyin olmadığını açıklayamamışızdır.

Bir bulutun oluşabilmesi için, havanın, yeryüzünden buharlaşan suyu absorbe edemeyecek, yani içine alamayacak kadar düşük sıcaklık ve basınçta olması, bir de bulutu oluşturacak su damlacıklarının etraflarında tutunabilecekleri toz parçacıklarının olması gereklidir. Yerden 10 bin metreden fazla yükseklikte uçan yolcu ve savaş uçaklarının uçtuğu bu yükseklikte normal şartlarda hava çok temizdir, hiç toz yoktur, yani bir bulutun oluşması için gereken şartlardan biri eksiktir.

Bilindiği gibi jet uçaklarının motorları, ön taraflarından havayı alarak, yakıt ile yakar ve işlev tamamlandıktan sonra, arka taraflarındaki küçük çaptaki egzozdan büyük bir basınç ile dışarı verirler. Bu motorların aldıkları hava ile birlikte giren su buharı, motorun içinde daha da koyu hale gelerek dışarıdaki çok soğuk havanın üzerine püskürtülür. Buna teknik dilde 'sublime' olma olayı denir. Yani buhar halindeki suyun, sıvı hale geçmeden, doğrudan donması, buz haline geçmesidir.

Aslında uçakların arkalarında bıraktıkları bulut, insan yapısı bir buluttan başka bir şey değildir. Soğuk havada verdiğimiz nefes havada nasıl buharlaşıyorsa onun gibi bir şeydir. Deniz seviyesinde, yüksek sıcaklık ve basınçta buharlaşan suyu hava kolayca absorbe eder. Yükseklik arttıkça, hava sıcaklığı ve basınç düştükçe, hava artık su buharım içine alamaz hale gelir. Ancak bulutun oluşması için bir üçüncü şart daha vardı, yani toz parçacıkları.

İşte burada toz parçacıklarının görevini, uçağın motorlarından egzost olarak çıkan yakıt parçacıkları yerine getirir. Bu sayede bir bulutun oluşması için üç şart da yerine getirilmiş olur ve motorların gerisinde uzun, ince bir bulut oluşur.

Esasında alçak irtifada uçan uçaklarda da aynı şey oluşur, motorlardan su buharı salınır ama düşük ısı, nem miktarı, rüzgar yönü gibi etkenler tam oluşmadığı için uçakların arkasında beyaz bulut oluşmaz. İlave edelim ki, bu olayda uçağın ve motorlarının cinsi ve kapasitesinin hiçbir etkisi yoktur.

Güneş Enerjisi, Üniversiteler ve Yerel Yönetimler

2010-01-11T14:58:00.005+02:00

Türkiye'nin enerji sorunu, teknolojisi ve yakıtı tamamen dışa bağımlı, atık sorunu çözülmemiş, çalıştırılması bir dizi teknolojik riskler içeren nükleer santraller ile değil, yerli, yeni ve yenilenebilir enerji kaynaklarına ağırlık veren, ulusal ve kamusal çıkarları gözeten enerji politikalarıyla çözülebilecektir.

Ülkemiz, ulusal ve kamusal çıkarları gözetmeyen, yerli, yeni ve yenilenebilir enerji kaynaklarını yeterince değerlendirmeyen, planlamayı yok sayan, dışa bağımlı enerji politikalarının olumsuz sonuçlarıyla karşı karşıyadır.

Güneş enerjisi, Türkiye’de yeni ve yenilenebilir enerji kaynakları içinde en yüksek potansiyele sahip enerji kaynağıdır.

Türkiye güneş enerjisi üretimi açısından Çin, ABD ve Japonya’dan sonra dünya dördüncüsü durumunda, Avrupa’nın da ilk sırasında yer almaktadır

Ancak ülkemiz, yerli, yeni ve yenilenebilir enerji kaynakları ile enerji ihtiyacının önemli bir kısmını karşılayabilecek bir potansiyele sahip olmasına karşın bu kaynaklar ya hiç kullanılmamakta ya da potansiyelin çok altında değerlendirilmektedir. Sınırsız enerji kaynağı olan GÜNEŞ enerjisi ise çok az kullanılmaktadır.

Güneş enerjisi yaygın olarak evlerin sıcak su gereksiniminin karşılanmasında kullanılmaktadır. Özellikle Güney ve Ege kıyıları başta olmak üzere Doğu Karadeniz Bölgesi hariç bütün bölgelerde güneş enerjisi kolektörleri halen yoğun olarak sıcak su amacıyla kullanılmaktadır. Ayrıca, Trafik İşaret Lambalarında, Evlerin Elektrik İhtiyacının Karşılamasında, Bahçe Aydınlatmasında da kullanılmaktadır.

Enerji ihtiyaçlarımız gelecek nesilleri de dikkate alarak temiz ve kendi öz enerji kaynaklardan karşılanması gerekmektedir. Türkiye öncelikli olarak güneş enerjisi yatırımlarını artırmalıdır. Bu konuda, üniversiteler, odalar, belediyeler, sivil toplum kuruluşları ve ilgili kamu kuruluşlarının görüşlerine başvurulması gerekmektedir.

Yerel yönetimlerin, kendi olanakları çerçevesinde, yenilenebilir kentsel enerji politikaları üretmeleri, üniversitelerle işbirlikleri yaparak, halkın yararlanacağı, güneş gibi yenilenebilir enerji projeleri başlatmaları gerekmektedir. Üniversitelerde güneş enerjisi dönüşüm sistemleri gibi yeni ve yenilenebilir enerji kaynakları konusunda yapılacak olan çalışmalarda, proje ve teknik destek konusunda yardımcı olmalıdır.

Antalya Büyükşehir Belediyesi, “Güneşkent Projesi” için ilk adımı atmıştır. 9 dönümlük bir arazide güneş parkı ve güneş evi kuracaklardır. Proje ve danışmanlık hizmeti sağlamayı hedeflemektedirler. Büyükşehir Belediyesi olarak güneş enerjisini imar yönetmenliğine yerleştirmeye çalışmaktadırlar.

Muğla Belediyesi tarafından sokak aydınlatma sisteminin güneş enerjisinden yararlanılarak yapılmasını gösterebiliriz.

Ege Üniversitesi’nin, Muğla Üniversitesinin, Akdeniz Üniversitesi’nin üniversite bünyesinde güneş enerjisinden faydalanmak için kurduğu tesisler ve yaptığı çalışmalar yerel yönetimleri de aktive etmiştir.

Türkiye Belediyeler Birliği ve İsveç Yerel Yönetimler Birliği işbirliğinde gerçekleştirilen Belediye Ortaklık Ağı Projesinin kısa adı “TUSENET” tir. Antalya Büyükşehir Belediyesi ve Muğla Belediyesi aktif çalışmalar yürüttüğü bu projelere Tarsus Belediyesi de katılmıştır.

Ege Üniversitesi Güneş Enerjisi Enstitüsü proje yürütücülüğünde çeşitli kamu kuruluşlarının, üniversitelerin ve sanayi kuruluşlarının katılımı ile TÜBİTAK-Bilimsel ve Teknolojik İşbirliği Ağları ve Platformları (İŞBAP) desteği çerçevesinde “Ulusal PV Teknoloji Platformu” oluşturulmuştur. PV Teknolojisi ile ilgili kuruluşları bir araya getirmek, teknolojilerin gelişimi, plan ve programların belirlenmesi amaçlanmıştır.

Bu konuda, Çukurova Üniversitesi’nin, Adana Büyükşehir Belediyesi’nin ve ilçe belediyelerin değerlendirmeler yapmasını beklemekteyim. Ben, gönüllü olarak mesleki destek vermeye hazırım. Adana’mızın yarınları için benzer projelere ihtiyacı vardır.

Adana, Hava Kirliliği ve Meteoroloji

2010-01-02T21:48:00.003+02:00

Doğa veya insan kaynaklı salımlar sonucu, atmosferde bulunan kirleticilerin belirli seviyeleri aşması ve uygun meteorolojik koşullar altında canlı ve cansız varlıklar üzerinde olumsuz etkiler yapması olayına hava kirliliği ismi verilmektedir. Hava kirleticileri çok çeşitli olmakla beraber, kentsel hava kirliliği genellikle atmosferde bulunan kükürtdioksit (SO2) ve partikül madde (P.M.) konsantrasyonlarının ölçülmesiyle saptanmaktadır. Yer seviyesi ozonu, son dönemlerde özellikle gelişmiş ülkelerde kentsel hava kirliliği açısından takip edilen önemli parametrelerden biri olmuştur.

Kentlerde hava kirliliğine neden olan faktörler; kirleticilerin varlığı (yakıt kalitesi, endüstriyel gelişmişlik, nüfus, nüfus yoğunluğu vb.), topoğrafya ve coğrafik koşullar ile meteorolojik şartlardır (enverziyon, karışma yüksekliği, sıcaklık, rüzgar, nem, vb.). Meteorolojik koşulların en önemlisi ise Enverziyon (Sıcaklık Terselmesi) durumunun oluşmasıdır.

Sıcaklık, normal atmosfer koşulları içerisinde yerden itibaren yükseldikçe her 100 m’de 0.5 ile 1.0 °C arasında azalma eğilimi göstermektedir. Sıcaklığın yükseklikle azalacağı yerde artış göstermesi durumuna sıcaklık terselmesi (temperature of inversion) yada sıcaklık enverziyonu denilmektedir.

Sıcaklık terselmesi yer seviyesinden itibaren meydana geliyorsa, bu duruma yer seviyesi enverziyonu, yerden daha yukarı seviyelerde meydana gelmesi durumuna ise yüksek seviye enverziyonu adı verilmektedir.

Sıcaklık terselmesinin görüldüğü durumlarda enverziyonun tabanı, yükselen hava hareketlerinin son bulduğu sınırdır. Enverziyon yerden itibaren veya yere çok yakın bir seviyeden başlaması durumunda, dikey hareketler yok denecek kadar az olacağından, su buharı ve atmosferik kirleticiler yükselemeyecek, yatay hava akımlarının da bu olaya bağlı olarak çok az olmasından dolayı yatay yönde de taşınma olmayacak ve sonuçta atmosferde kirletici konsantrasyonu artarak, hava kirliliği sorunu yaşanabilecektir.

Oluşan enverziyonun şiddeti, süresi, kalınlığı ve yerden yüksekliği yaşanan hava kirliliğinin yoğunluğunu doğrudan etkilemektedir. Pek çok kentimizde özellikle kış aylarında yoğun olarak karşılaştığımız hava kirliliği insan sağlığı açısından önemli problemler yaratmakta ve hatta bazı durumlarda ölümlere bile neden olabilmektedir.

Kentlerimizde meydana gelen enverziyon olaylarının büyük çoğunluğu, havanın açık olduğu (bulutların olmadığı veya çok az olduğu) durumlarda, yer yüzeyinin hızla soğuması nedeniyle, gece ve sabah erken saatlerde oluşmaktadır. Bu nedenle meydana gelen enverziyon durumu, genellikle öğlen saatlerine doğru yer yüzeyinin ısınmasıyla birlikte ortadan kalkmaktadır.

Özellikle kuvvetli (şiddetli) enverziyonun beklendiği günlerde, sabah saatlerinde kötü kaliteli yakıt kullanılan yerleşim merkezlerinde kalorifer ve sobaların yakılmaması veya düşük kapasitede yakılması, endüstriyel emisyonların azaltılması, oluşacak hava kirliliğinin yoğunluğunu düşürecektir.

1995 yılında Ç.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü'ne bağlı olarak, "Adana Hava Kirliliği'nin Meteorolojik Analizi" konusunda master çalışması yaptım. Gelecekte çok daha fazla kirleticilerin Adana'yı tehdit edeceğini belirttim. Özellikle; kasım, aralık ve ocak aylarında yukarıda belirttiğim etkiler gözlemlenecektir.

Bir siyasetçi yaptığı açıklamasında “Devletin muhtaç vatandaşlara dağıttığı kömürlerde standardın üzerinde kükürt bulunuyor. Uçucu maddenin, kül ve nem oranı yüksek, ısıl değer ise düşüktür” diyor.

Sabah ve akşam saatlerinde havaalanı civarı, Yeşilevler, Şakirpaşa, Gürselpaşa ve Fatih mahalleleri ile Kıyıboyu Caddesi'nde yoğun bir kirlilik yaşanıyor. Havalimanını kaplayan sis, birkaç yüz metrede görüş mesafesini etkiliyor. Organize Sanayi Bölgesi ve diğer sanayi kuruluşlarında doğal gaz kullanımına geçilmesine rağmen, vatandaşların bilinçsiz soba kullanımı kirliliği arttırıyor. Kirliliğin, dağıtımı halen devam eden bedava kömürden meydana geldiğini belirten vatandaşlar, baca filtresi kullanılmamasının da hava kirliliğini artırdığını söylüyor. İl Çevre ve Orman Müdürlüğü yetkilileri, hava kirliliğini iki bölgeden kontrol etmeye çalışıyor. Yetkililer, bazı vatandaşların ısınma amaçlı olarak lastik, yanık yağ, poşet gibi maddeleri yakması nedeniyle hava kirliliğinin arttığını söylüyor.

Çevreciler Kopenhag'da Eylemde Bulunuyor

2009-12-11T13:26:00.005+02:00

Dünya’nın iklimi tahmin edilenden çok daha hızlı değişiyor

Danimarka’nın başkenti Kopenhag’da düzenlenecek İklim Zirvesi için 26 bilim adamı tarafından hazırlanan ve zirveye temel oluşturulacak yeni bir iklim raporuna göre Dünya’nın iklimi bugüne kadar tahmin edilenden çok daha hızlı ve çok daha etkili şekilde değişiyor.
Alman “Die Welt” gazetesinin internet sayfasında yer alan haberde, BM İklim Konseyi’nin (IPCC) 2007 yılı raporunu tamamlayıcı nitelikte olan yeni rapora göre, Grönland ve Antarktika’daki buzullar tahminlerden çok daha hızlı bir şekilde eriyor ve ortalama sıcaklığın çok kısa bir zaman içinde 7 derece artması bekleniyor.
Buzulların erime hızının daha önce hazırlanan raporlarda çok büyük ölçüde yanlış hesaplanmış olduğu, Antarktika’da 2007, 2008 ve 2009 yıllarının yaz mevsiminde erime hızının, simülasyonlarda hesaplanan ve BM’nin son olarak 2007 yılında hazırladığı Dünya İklim Raporunda belirtilen ortalama hızdan yaklaşık yüzde 40 daha fazla olduğunun belirlendiği ifade edildi.
Yeni raporu hazırlayan Alman iklim araştırmacılarından Prof. Stefan Rahmstorf, geçen yüz yıl içinde Dünya’daki deniz seviyesinin 20 santimetre yükseldiğini, sadece geçen 15 yıl içinde bile yükselişin 5 ya da 6 santimetre olduğunu belirterek, bu artışın 2100 yılında 1 metreye ulaşması durumunda çok sayıda adanın ve sahil kentinin sular altında kalabileceği uyarısında bulundu.
Rahmstorf, su seviyesinin 20 santimetre yükselmesi durumunda bile bunun bir felaket olacağını kaydederken, diğer iklim araştırmacıları da, buzulların erimesi durumunda artan suyun güneş ışığını daha fazla emeceğine, bunun da Dünya’daki ısının artmasına yol açacağına dikkat çekti.

Dünya İklim Zirvesi Danimarka'da devam ederken çevreciler, iklim değişikliğine dikkat çeken eylemler yapıyor.

Danimarka'nın başkenti Kopenhag, çevreci eylemlere sahne oluyor.

Dünya İklim Zirvesi devam ederken Kopenhag sokakları da iklim mültecilerinin durumuna dikkat çeken faaliyetlere ev sahipliği yapıyor.

Hindistan'da ise, gökyüzüne zirveden beklenen umutları simgeleyen fenerler salındı.

Dünya İklim Zirvesi, endüstrileşmiş zengin ülkelerle gelişmekte olan ülkeler arasında çetin pazarlıklara sahne oluyor.

Zirveye ev sahipliği yapan Kopenhag sokaklarıysa değişik eylemlere sahne oluyor.

İklim değişimine dikkat çekmek için 4 tonluk buz kütlesinden yapılan iki Masai savaşçısı heykeli zirvenin yapıldığı konferans merkezinin önüne dikildi. Yavaş yavaş eriyerek olan heykeller liderlere mesaj verecek.

Eylemle, küresel ısınma yüzünden Masailerin yaşadığı Afrika'da kuraklığın daha da arttığına dikkat çekilmek isteniyor.

Kopenhag merkezinde kurulan çadır ve düzenlenen yürüyüşlerle de, sayıları giderek artan iklim mültecilerinin durumu vurgulanıyor.

Göstericiler sayıları şimdilik 50 milyon olarak açıklanan iklim göçmenlerinin, 2050'de 250 milyonu bulacağına vurgu yapıyor.

Ağırlıklı olarak zengin ve gelişmiş dünyanın yol açtığı iklim değişikliğinin başlıca kurbanlarının, yoksullar olduğuna dikkat çekiliyor.

Hindistan'da ise, gökyüzüne, iklim zirvesinden beklenen umudu simgeleyen fenerler salındı. "İklim için harekete geçin" yazılı fenerler, içindeki mumlarla birlikte havalandı.

Eylemi düzenleyen yardım örgütleri, tüm ülkelere ısınmayla mücadele için üzerine düşeni yapmaları çağrısında bulundu.

Türkiye İklimi

2009-12-04T22:39:00.004+02:00

Türkiye ılıman kuşak ile subtropikal kuşak arasında yer alır. Türkiye’nin üç tarafının denizlerle çevrili olması, dağların uzanışı ve yeryüzü şekillerinin çeşitlilik göstermesi, farklı özellikte iklim tiplerinin doğmasına yol açmıştır. Yurdumuzun kıyı bölgelerinde denizlerin etkisiyle daha ılıman iklim özellikleri görülür.

Türkiye DEM (sayısal arazi modeli) sıradağları deniz etkilerinin iç kesimlere girmesini engeller. Bu yüzden yurdumuzun iç kesimlerinde karasal iklim özellikleri görülür. Dünya ölçüsünde yapılan iklim tasniflerinde kullanılan ölçütler esas alınarak, ülkemizde şu iklim tipleri ayırt edilebilir.

1. Karasal İklim (a, b, c, d)
2. Akdeniz İklimi
3. Marmara (geçiş) İklimi
4. Karadeniz iklimi

1. Karasal İklim:
Yaz ile kış arasında sıcaklık farkı fazla, yağışlar genellikle ilkbahar ve kış mevsiminde gerçekleşmekte, yazın kuraklık egemen olmaktadır. Bu iklim; İç, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri ile Trakya'nın iç kısmında hüküm sürmektedir. Yağış ve sıcaklık özelliklerine bağlı olarak karasal iklim dört alt tipe ayrılabilir.

1.(a) Güneydoğu Anadolu Karasal İklimi: Yazları çok sıcak, kışları ise nadiren soğuk geçer. Doğal bitki örtüsü, düşük rakımlı düzlüklerde cılız bozkırlar ve kuraklığa dayanıklı çalılardan oluşur. Soğuk ay olan Ocak ayı ortalama sıcaklığı 3.7°C, sıcak ay olan Temmuz ayı ortalama sıcaklığı 29.8°C, yıllık ortalama sıcaklık 16.4°C dır. Ortalama yıllık toplam yağış 565.7mm dır ve yağışların çoğu kış ve ilkbahar mevsimindedir. Yaz yağışlarının yıllık toplam
içindeki payı %2.6 dır. Yıllık ortalama nispi nem %53.6 dır. Bölgede nispi nem oranının düşük olması buharlaşma miktarını artırmakta ve yaz yağışları zaten az olan bölgede, yaz kuraklığı oldukça yoğun ve uzun sürmektedir.

1.(b) Doğu Anadolu Karasal İklimi: Kış mevsimi oldukça soğuk ve uzun, yazı serin geçer. Ancak düşük rakımlı sahalarda yazın sıcaklık yüksektir. Soğuk periyot boyunca bu bölge kar altındadır ve don olayı sık görülür. Doğal bitki örtüsü, yüksek rakımlı yerlerde çayırlardan, düşük rakımlı yerlerde ise bozkırlardan ve bunların çevresindeki yüksek kesimlerde kuru ormanlardan oluşur. Soğuk ay olan Ocak ayı ortalama sıcaklığı –4.2°C, sıcak ay olan Temmuz ayı ortalama sıcaklığı 24.2°C, yıllık ortalama sıcaklık 10.2°C dir. Ortalama yıllık toplam yağış 579.4mm dir ve yağışların çoğu kış ve ilkbahar mevsimindedir. Yaz yağışlarının yıllık toplam içindeki payı %9.5 dir. Yıllık ortalama nispi nem %60.2 dir.

1.(c) İç Anadolu Karasal İklimi: Yazları biraz sıcak, kışları soğuktur ve soğuğun şiddeti Orta Anadolu’nun doğu kısmına doğru artmaktadır. Doğal bitki örtüsü, yaz kuraklığından dolayı alçak kısımlarda bozkırlardan, yüksek kesimlerde ise kuru ormanlardan oluşur. Soğuk ay olan Ocak ayı ortalama sıcaklığı -0.7°C, sıcak ay olan Temmuz ayı ortalama sıcaklığı 22°C, yıllık ortalama sıcaklık 10.8°C dir. Ortalama yıllık toplam yağış 413.8mm dir ve
yağışların çoğu kış ve ilkbahar mevsimindedir. Yaz yağışlarının yıllık toplam içindeki payı %14.7 dir. Yıllık ortalama nispi nem %63.7 dir.

1.(d) Trakya Karasal İklimi: Yazı sıcak ve kışı nispeten soğuk geçer. Doğal bitki örtüsü kuru ormanlardan oluşur. Soğuk ay olan Ocak ayı ortalama sıcaklığı 2.8°C, sıcak ay olan Temmuz ayı ortalama sıcaklığı 23.9°C, yıllık ortalama sıcaklık 13.2°C dır. Ortalama yıllık toplam yağış 559.7mm dır ve yağışların çoğu kış, ilkbahar ve sonbahar mevsimindedir. Bölgede az da olsa yazın da yağış olur. Yaz yağışlarının yıllık toplam içindeki payı %17.6 dır. Yıllık ortalama nispi nem %69.6 dır.

2. Akdeniz İklimi:
Bu iklim, Ege Bölgesi'nin büyük bir bölümü ile İç Anadolu'nun batı kesiminde ve Akdeniz Bölgesi'nde Torosların güneye bakan kesimlerinde etkilidir. Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlıdır. Kıyı kuşağında kar yağışı ve don olayları nadir olarak görülür. Yüksek kesimlerde kışlar karlı ve soğuk geçer. Kıyı kuşağının doğal bitkisini, sıcaklık ve ışık isteği yüksek ve kuraklığa dayanıklı olan kızıl çam ve bunların tahrip edildiği yerlerde her zaman yeşil olan makiler oluşturur. Yüksek yerlerde ise iğne yapraklı karaçam, sedir, ve köknar ormanları hakimdir. Soğuk ay olan Ocak ayı ortalama sıcaklığı 6.4°C, sıcak ay olan Temmuz ayı ortalama sıcaklığı 26.8°C, yıllık ortalama sıcaklık 16.3°C civarındadır. Ortalama yıllık toplam yağış 725.9mm dir ve yağışların çoğu kış mevsimindedir. Yaz yağışlarının yıllık toplam içindeki payı %5.7 dir. Bu yüzden bölgede yaz kuraklığı hakimdir. Yıllık ortalama nispi nem %63.2 dir.

3. Marmara (Geçiş) İklimi:
Marmara Bölgesi'nin kuzey Ege'yi de içine alacak şekilde güney kesiminde görülür. Kışları Akdeniz iklimi kadar ılık, yazları Karadeniz iklimi kadar yağışlı değildir. Karasal iklim kadar kışı soğuk, yazı da kurak geçmemektedir. Bu özelliklerden dolayı Marmara iklimi, karasal Karadeniz ve Akdeniz iklimleri arasında bir geçiş özelliği göstermektedir. Buna bağlı olarak doğal bitki örtüsünü alçak kesimlerde Akdeniz kökenli bitkiler, yüksek kesimlerde kuzeye bakan yamaçlarda Karadeniz bitki topluluğu özelliğindeki nemli ormanlar oluşturmaktadır. Soğuk ay olan Ocak ayı ortalama sıcaklığı 4.9°C, sıcak ay olan Temmuz ayı ortalama sıcaklığı 23.7°C, yıllık ortalama sıcaklık 14.0°C dir. Ortalama yıllık toplam yağış 595.2mm dir ve yağışların çoğu kış mevsimindedir. Yaz yağışlarının yıllık toplam içindeki payı %11.7 dir. Yıllık ortalama nispi nem %73 dır.

4. Karadeniz İklimi:
Bu iklim tipi Karadeniz Bölgesi'nin kıyı ve dağların kuzeye bakan kesimleri ile Marmara Bölgesi'nin Karadeniz kıyı kuşağında etkilidir. Yaz ile kış arasındaki sıcaklık farkı fazla değildir. Yazlar nispeten serin, kışlar ise kıyı kesiminde ılık, yüksek kesimlerde karlı ve soğuk geçer. Her mevsimi yağışlı olup su sıkıntısı görülmez. Doğal bitki örtüsünü, kıyı bölümünde geniş yapraklı nemli ormanlar ve yüksek kesimlerde ise soğuk ve nemli şartlarda yetişen iğne yapraklı ormanlar oluşturur. Soğuk ay olan Ocak ayı ortalama sıcaklığı 4.2°C, sıcak ay olan Temmuz ayı ortalama sıcaklığı 22.1°C, yıllık ortalama sıcaklık 13.0°C dır. Ortalama yıllık toplam yağış 842.6mm dır. Yaz yağışlarının yıllık toplam içindeki payı %19.4 dır. Yıllık ortalama nispi nem %71.

Akdeniz Bölgesinde Hava Durumu

2009-12-03T12:00:00.005+02:00

METEOROLOJİK GÖRÜNÜM

Yapılan son değerlendirmelere göre; Ülkemizin güney , iç ve doğu bölgeleri Orta Akdeniz üzerinden gelen yağışlı hava kütlesinin etkisine altında kalacak. Marmara'nın güneyi, Ege, Akdeniz, İç Anadolu, Batı ve Orta Karadeniz ile gece geç saatlerden itibaren doğu ve Güneydoğu Anadolu'nun batısında görülecek yağışların; İzmir, Muğla ve Aydın çevreleri ile Batı Akdeniz genelinde kuvvetli olmak üzere güney bölgelerde sağanak ve gökgürültülü sağanak, iç ve doğu bölgelerde yağmur yüksekleri karla karışık yağmur ve kar şeklinde olması bekleniyor. İç Anadolu'nun doğusu, Orta ve Doğu Karadeniz'in İç kesimleri ile Doğu Anadoluda bu sabah saatlerinde yer yer yoğun olmak üzere, sis hadisesi bekleniyor.

HAVA SICAKLIĞI :İç ve doğu bölgelerde 4 ila 6 derece azalacak, diğer yerlerde önemli bir değişiklik olmayacak. Mevsim normalleri altında seyredecek.

RÜZGAR :Genel olarak güney ve güneydoğu, Doğu Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu'da doğu ve kuzeydoğu yönlerden hafif arasıra orta kuvvette esecek.

UYARILAR
KUVVETLİ YAĞIŞ UYARISI: Yağışların; İzmir, Muğla ve Aydın çevreleri ile Batı Akdeniz genelinde kuvvetli olması beklendiğinden yaşanabilecek olumsuzluklara (sel, su baskını, taşkın v.b.) karşı dikkatli ve tedbirli olunması gerekmektedir.
SİS UYARISI; İç Anadolu'nun doğusu, Orta ve Doğu Karadeniz'in İç kesimleri ile Doğu Anadoluda gece ve sabah saatlerinde yer yer yoğun olmak üzere, sis hadisesi beklendiğinden, oluşabilecek olumsuz şartlara karşı (ulaşımda aksamalar, hava kirliliği vb.) tedbirli ve dikkatli olunması gerekmektedir.

Parçalı zamanla çok bulutlu, bölgenin batısı ile zamanla bölge geneli sağanak ve gökgürültülü sağanak yağışlı geçecek. Yağışların; Antalya, Isparta ve Burdur çevrelerinde kuvvetli olması bekleniyor.

ADANA Parçalı zamanla çok bulutlu, öğleden saatlerinden itibaren sağanak ve gökgürültülü sağanak yağışlı 20

ANTALYA Parçalı çok bulutlu, kuvvetli sağanak ve gökgürültülü sağanak yağışlı geçecek. 18

ISPARTA Parçalı çok bulutlu, sabah saatlerinde kuvvetli olmak üzere sağanak ve gökgürültülü sağanak yağışlı geçecek. yağışların yüksek kesimlerinde karla karışık yağmurşeklinde olması bekleniyor. 10

MERSIN Parçalı zamanla çok bulutlu, öğleden saatlerinden itibaren sağanak ve gökgürültülü sağanak yağışlı 20

Küresel ısınma nedir küresel ısınmanın sebepleri nelerdir?

2009-11-19T13:45:00.002+02:00

Küresel Isınma Nedir Küresel Isınmanın Sebepleri Nelerdir?İnsanlar tarafından atmosfere salınan gazların sera etkisi yaratması sonucunda dünya yüzeyinde sıcaklığın artmasına küresel ısınma deniyor. Daha ayrıntılı açıklamak gerekirse dünyanın yüzeyi güneş ışınları tarafından ısıtılıyor.
Dünya bu ışınları tekrar atmosfere yansıtıyor ama bazı ışınlar su buharı, karbondioksit ve metan gazının dünyanın üzerinde oluşturduğu doğal bir örtü tarafından tutuluyor.küresel ısınma nedir Bu da yeryüzünün yeterince sıcak kalmasını sağlıyor. Ama son dönemlerde fosil yakıtların yakılması, ormansızlaşma, hızlı nüfus artışı ve toplumlardaki tüketim eğiliminin artması gibi nedenlerle karbondioksit, metan ve diazot monoksit gazların atmosferdeki yığılması artış gösterdi. Bilimadamlarına göre işte bu artış küresel ısınmaya neden oluyor. 1860’tan günümüze kadar tutulan kayıtlar, ortalama küresel sıcaklığın 0.5 ila 0.8 derece kadar artığını gösteriyor.

Bilimadamları son 50 yıldaki sıcaklık artışının insan hayatı üzerinde farkedilebilir etkileri olduğu görüşünde.

Üstelik artık geri dönüşü olmayan bir noktaya yaklaşılıyor.
Hiçbir önlem alınmazsa bu yüzyıl sonunda küresel sıcaklığın ortalama 2 derece artacağı tahmin ediliyor.

2007’nin de dünya genelinde kayıtların tutulmaya başlandığı son 150 yıllık dönem içinde en sıcak yıl olabileceği öngörüsü var.

Peki bu sıcaklık artışı yani küresel ısınma nelere yol açıyor, hayatımızı nasıl etkiliyor?

Dünya iklim sisteminde değişikliklere neden olan küresel ısınmanın etkileri en yüksek zirvelerden, okyanus derinliklerine, ekvatordan kutuplara kadar dünyanın her yerinde hissediliyor.

Kutuplardaki buzullar eriyor, deniz suyu seviyesi yükseliyor ve kıyı kesimlerde toprak kayıpları artıyor.Örneğin 1960’ların sonlarından bu yana Kuzey Yarıküre’de kar örtüsünde yüzde 10’luk bir azalma oldu. 20’inci yüzyıl boyunca deniz seviyelerinde de 10-25 cm arasında bir artış olduğu saptandı.

Küresel ısınmaya bağlı olarak dünyanın bazı bölgelerinde kasırgalar, seller ve taşkınların şiddeti ve sıklığı artarken bazı bölgelerde uzun süreli, şiddetli kuraklıklar ve çölleşme etkili oluyor.

Kışın sıcaklıklar artıyor, ilk bahar erken geliyor, sonbahar gecikiyor, hayvanların göç dönemleri değişiyor. Yani iklimler değişiyor.

İşte bu değişikliklere dayanamayan bitki ve hayvan türleri de ya azalıyor ya da tamamen yok oluyor.

Küresel ısınma insan sağlığını da doğrudan etkiliyor
Bilimadamları, iklim değişikliklerinin kalp, solunum yolu, bulaşıcı, alerjik ve bazı diğer hastalıkları tetikleyebileceği görüşünde.

Biz neler yapabiliriz ? sorusunun cevabı, Neler yapabiliriz ? başlıklı içeriğimizde. Ayrıca Yapmamız Gerekenler başlığına da bakabilirsiniz.

Küresel Isınmanın Nedenleri: Hava koşullarının uzun bir zaman kesiti içinde ortalama durumu iklim olarak tanımlanır. Dünya son bir milyar yıl içinde yaklaşık ikiyüzelli milyon yıl süren sıcak dönemler ve bunların ardından gelen dört büyük soğuk dönem geçirmiştir. Dünya yaklaşık elli milyon yıl önce soğuk bir döneme daha girmiş, bu dönemde yüzbin yılda bir on bin yıl süreyle görülen sıcak dönemlerin haricinde soğuma eğilimi göstermiştir. Şu an bu sıcak dönemlerden biri yaşanmaktadır. Dört bin yıl önce başlayan sıcaklık düşüşleri sonucunda Dünya'nın soğuma eğiliminin artması beklenmekteydi fakat bu artış son yüzelli yıldır gerçekleşmemiştir.

Güneş gibi doğal etkenlerle büyüyen bu artışın nedeni, özellikle son dönemlerde, büyük ölçüde insan kaynaklı olan sera etkisiyle oluşan küresel ısınmadır.
küresel ısınmanın sebepleri:küresel ısınma küresel ısınma nedir küresel ısınmanın sebepleri küresel ısınmanın nedenleri küresel ısınmanın etkileri

Doğal Nedenler :

Güneşin Etkisi:
ESA bilim adamlarından Paal Brekke; iklim bilimcilerinin uzun süredir Güneş beneklerinin 11 yıllık döngüsel hareketini ve Güneş'in yüzyıllık süreçler içinde parlaklık değişimini incelediklerini belirtmiştir. Bunun sonucunda Güneş'in manyetik alanı ve protonlar ile elektronlar biçiminde ortaya çıkan güneş rüzgarının, Güneş sisteminde kozmik ışımalara karşı bir kalkan görevinde olduğu açıklanmaktadır. Güneş'in değişken aktivitesiyle zayıflayabilen bu kalkan, kozmik ışımaları geçirmektedir. Kozmik ışımaların fazla olması bulutlanmayı arttırmakta, Güneş'ten gelen radyasyon oranını değiştirerek küresel sıcaklık artışına neden olmaktadır.

Güneş'ten gelen ultraviyole ışınım aynı zamanda kimyasal reaksiyonların oluştuğu (ve dolayısıyla atmosferin tamamını etkileyen) ozon tabakası üzerinde değişikliğe yol açacaktır.

Dünya'nın Presizyon Hareketi:
1930 yılında Sırp bilim adamı Milutin MİLANKOVİÇ Dünya'nın Güneş çevresindeki yörüngesinin her doksanbeş bin yılda biraz daha basıklaştığını göstermiştir. Bunun dışında her kırkbir bin yılda Dünya'nın ekseninde doğrusal bir kayma ve her yirmi üç bin yılda dairesel bir sapma bulunduğunu belirtmiştir. Günümüz bilim adamlarının bir çoğu Dünya'nın bu hareketlerinden dolayı zaman zaman soğuk dönemler yaşadığını ve bu soğuk dönemler içindeyse yüz bin yıllık periyotlarda on bin yıl süreyle sıcak dönemler geçirdiğini bildirmektedir. Bu da Dünya'nın doğal ısınmasının bir nedenini oluşturmaktadır.

El Nino'nun Etkisi:
"Güney salınımı sıcak olayı" olararak tanımlanabilecek El Niño hareketi, 1990-1998 yıllarında tropikal doğu Pasifik Okyanusu'nda deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalden 2-5º daha yüksek olmasına neden olmuştur. Özellikle 1997 ve 1998 yıllarındaki rekor düzeyde yüzey sıcaklıklarının oluşmasında, 1997-1998 kuvvetli El Niño olaylarının etkisinin önemli olduğu kabul edilmektedir. 1998'deki çok kuvvetli El Niño bu yılın küresel rekor ısınmasına katkıda bulunan ana etmen olarak değerlendirilebilir.

Yapay nedenler :

Fosil Yakıtlar:
Kömür, petrol ve doğalgaz dünyanın bugünkü enerji ihtiyacının yaklaşık u'lik bölümünü sağlamaktadır. Yapılarında karbon ve hidrojen elementlerini bulunduran bu fosil yakıtlar, uzun süreçler içerisinde oluşmakta fakat çok çabuk tüketilmektedir. Dünyanın belirli bölgelerinde toplanmış bu yakıtların günümüz teknolojisiyle ¾'ünün yarısının çıkarılması imkansız; diğer yarısının ise çıkarılması teknik olarak çok pahalıdır. Bu da fosil yakıtları yenilenemeyen ve sınırlı yakıtlar sınıfına sokmaktadır.

Sera gazları:

Sera Gazları Oluşumu:
Güneş'ten gelen ışınların bir bölümü ozon tabakası ve atmosferdeki gazlar tarafından soğurulur. Bir kısmı litosferden, bir kısmı ise bulutlardan geriye yansır. Yeryüzüne ulaşan ışınlar geriye dönerken atmosferdeki su buharı ve diğer gazlar tarafından tutularak Dünya'yı ısıtmakta olduğundan yüzey ve troposfer, olması gerekenden daha sıcak olur. Bu olay, Güneş ışınlarıyla ısınan ama içindeki ısıyı dışarıya bırakmayan seraları andırır; bu nedenle de doğal sera etkisi olarak adlandırılır

sera etkisinin Önemi:
Sera etkisi doğal olarak oluşmakta ve iklim üzerinde önemli rol oynamaktadır. Endüstri devrimi ile birlikte, özellikle 2. Dünya Savaşı'ndan sonra, insan aktivitesi sera gazlarının miktarını her geçen yıl arttırarak yüksek oranlara ulaştırmıştır.

Bu etkinin yokluğunda Dünya'nın ortalama sıcaklığının -18ºC olacağı belirtilmektedir. Ancak yaşamsal etkisi olan sera gazlarının miktarının normalin üzerine çıkması ve bu artışın sürmesi de Dünya'nın iklimsel dengelerinin bozulmasına neden olmaktadır.

Bu doğal etkiyi arttıran karbondioksit, metan, su buharı, azotoksit ve kloroflorokarbonlar sera gazları olarak adlandırılmaktadır. Ozon tabakasının incelmesi de başka bir etkendir.

Sera Gazları : Karbondioksit (CO2):
Dünya'nın ısınmasında önemli bir rolü olan CO2, Güneş ışınlarının yeryüzüne ulaşması sırasında bu ışınlara karşı geçirgendir. Böylece yeryüzüne çarpıp yansıdıklarında onları soğurur.

CO2'in atmosferdeki kosantrasyonu 18. ve 19. yüzyıllarda 280-290 ppm arasında iken fosil yakıtların kullanılması sonucunda günümüzde yaklaşık 350 ppm'e kadar çıkmıştır. Yapılan ölçümlere göre atmosferdeki CO2 miktarı 1958'den itibaren %9 artmış ve günümüzdeki artış miktarı yıllık 1 ppm olarak hesaplanmıştır.

Dünyada enerji kullanımı sürekli arttığından, kullanılmakta olan teknoloji kısa dönemde değişse bile, karbondioksit artışının durdurulması olası görülmemektedir.

Sera Gazları: Metan (CH4):
Oranı binlerce yıldan beri değişmemiş olan metan gazı, son birkaç yüzyılda iki katına çıkmış ve 1950'den beri de her yıl %1 artmıştır. Yapılan son ölçümlerde ise metan seviyesinin 1,7 ppm'e vardığı görülmüştür. Bu değişiklik CO2 seviyesindeki artışa göre az olsa da, metanın CO2'den 21 kat daha kalıcı olması nedeniyle en az CO2 kadar dünyamızı etkilemektedir.

Amerika ve birçok batı ülkesinde çöplüklerin büyük yer kaplaması sorun yaratmaktadır. Organik çöplerden pek çoğu ayrışarak büyük miktarda metan salgılamakta, bu gaz da özellikle iyi havalandırması olmayan ve kontrol altında tutulmayan eski çöplüklerde patlamalara ve içten yanmalara neden olmaktadır. Daha da önemlisi atmosfere salınan metan oranı artmakta ve bunun sonucu olarak da sera etkisi tehlikeli boyutlara varmaktadır.

Sera Gazları: Azotoksit ve Su Buharı:
Azot ve oksijen 250ºC sıcaklıkta kimyasal reaksiyona giren azotoksitleri meydana getirir. Azotoksit, tarımsal ve endüstriyel etkinlikler ve katı atıklar ile fosil yakıtların yanması sırasında oluşur. Arabaların egzosundan da çıkmakta olan bu gaz, çevre kirlenmesine neden olmaktadır.

Sera etkisine yol açan gazlardan en önemlilerinden biri de su buharıdır. Fakat troposferdeki yoğunluğunda etkili olan insan kaynakları değil iklim sistemidir. Küresel ısınmayla artan su buharı iklim değişimlerine yol açacaktır.

Sera Gazları: Kloroflorokarbonlar (CFCs):
CFC'ler klorin, flüorin, karbon ve çoğunlukla da hidrojenin karışımından oluşur. Bu gazların çoğunluğu 1950'lerin ürünü olup günümüzde buzdolaplarında, klimalarda, spreylerde, yangın söndürücülerde ve plastik üretiminde kullanılmaktadır. Bilimadamları bu gazların ozonu yok ederek önemli iklim ve hava değişikliklerine neden olduklarını kanıtlamışlardır. Bu gazlar; DDT, Dioksin, Cıva, Kurşun, Vinilklorid, PCB'ler, Kükürtdioksit, Sodyumnitrat ve Polimerler'dir.

Sera Gazları: Kloroflorokarbonlar (CFCs):
1- DDT: 1940-1950 yılları arasında dünya çapında tarım alanlarındaki böcekleri zehirlemek için kullanılmıştır. Kimyasal adı 'diklorodifeniltrikloroetan'dır. Klorin içeren bu gazın insan dahil diğer canlılar için de öldürücü olduğu fark edildikten sonra üretimden kaldırılmıştır.

2- Dioksin: 100'ün üstünde çeşidi vardır. Bitkilerin ve böceklerin tahribatı için kullanılır. Çoğu çeşidi çok tehlikelidir; kansere ve daha birçok hastalığa neden olmaktadır.

3- Cıva: Cıvanın en önemli özelliği diğer elementler gibi çözünmemesidir. 1950-1960 yılları arasında etkisini önemli ölçüde göstermiş, Japonya'da birkaç yüz balıkçının ölümüne neden olmuştur. Bir ara kozmetik ürünlerinde kullanılmışsa da daha sonra son derece zehirli olduğu anlaşılıp vazgeçilmiştir.

4- Kurşun: Günümüzde kalemlerin içinde grafit olarak kullanılmaktadır. Vücudun içine girdiği takdirde çok zehirleyicidir; sinir sistemini çökertip beyne hasar verir.

5- Vinilklorid: PVC yani 'polyvinyl chloride' elde etmek için kullanılan bir gaz karışımıdır. Solunduğunda toksik etkilidir.

6- PCB'ler: PCB, İngilizce bir terim olan 'polychlorinated biphenyls' ten gelmektedir. Bu endüstriyel kimyasal toksik ilk olarak 1929'da kullanılmaya başlanmış ve 100'ün üstünde çeşidi olduğu tespit edilmiştir. Bunlar büyük santrallerdeki elektrik transformatörlerinin yalıtımında, birçok elektrikli ev aletlerinde aynı zamanda boya ve yapıştırıcıların esneklik kazanmasında kullanılmaktadır. Bunun yanında kansere yol açtığı bilinmektedir.

7- Sodyumnitrat: Füme edilmiş balık, et ve diğer bazı yiyecekleri korumak için kullanılan bir çeşit tuzdur. Vücuda girdiğinde kansere yol açtığı bilinmektedir.

8- Kükürtdioksit (SO2): Bu gaz sülfürün, yağın, çeşitli doğal gazların ve kömürle petrol gibi fosil yakıtların yanması sonucu açığa çıkar. Kükürtdioksit ve azotoksidin birbiriyle reaksiyonu sonucunda asit yağmurlarını oluşturan sülfürürik asit (H2SO4) oluşur.

9- Polimerler: Doğal ve sentetik çeşitleri bulunmaktadır. Doğal olanları protein ve nişasta içerirler. Sentetik olanlarıysa plastik ürünlerinde ve el yapımı kumaşlarda bulunup naylon, teflon, polyester, spandeks, stirofoam gibi adlar alırlar.

Sera Gazları: Ozon:
Ozon tabakasının incelmesi "Küresel Isınma"yı dolaylı yoldan arttırmaktadır. USNAS'ın 1979'da yayınladığı raporda, ozon tabakasında %5 - arasında bir azalma olduğu gözlemlendiği öne sürülmüştür.

Oysa bundan bir yıl önce Kasım 1978'de uzaya fırlatılan Nimbus-7 uydusundan alınan verilere göre toplam atmosferik ozon seviyesi 1979-1991 yılları arasında orta enlemlerde %3-%5, yukarı enlemlerde %6 ila %8 arasında azalmıştır (Gleason 1993). 1992 yılında Antartika'daki Ozon seviyesi ise 1979'daki seviyenin P'sine inmiştir. 1950 ve 60'lı yıllardaki ozon kalınlığı da 1990'lı yıllardan sonra 1/3'üne kadar inmiştir. "The National Research Council"ın 1982 Mart raporuna göre CFC salınımı bu şekilde devam ederse 21. yy'nin sonunda stratosferdeki ozon miktarı %5 ile arasında bir değerde azalacaktır.

Sera Gazlarının Bilinen ve Olası Etkileri:
Dünyanın sıcaklığı sanayi devriminden bu yana 0,45ºC artmıştır. Bunun esas nedeni fosil yakıtların yanması sonucu açığa çıkan CO2 ve diğer sera gazlarıdır. Artan nüfus ve büyüyen ekonominin enerji gereksinimleri de fazlalaşmaktadır. Bu gereksinimin karşılanması ise fosil yakıt tüketiminin artmasına ve atmosferdeki CO2 miktarının büyük ölçüde çoğalmasına neden olmaktadır. Sıcaklık artışının olası etkileri teoriler biçiminde incelenmektedir.

Şehirlerin Isı Adası Etkisi:

Güneşli ve sıcak günlerde, yoğun nüfuslu ve yüksek binaların sıklıkla görüldüğü kentsel bölgelerin çevrelerine göre daha sıcak olmaları, şehirlerin ısı adası etkisini oluşturur. Bu asfaltlanmış alanlar,bitki topluluklarının köreltilmiş olduğu bölgeler ve siyah yüzeyler "ısı adası etkisi"nin başlıca nedenleridir.

Kentleşmiş alanlarda hava dolaşımının yapılaşmanın artışıyla engellenmesi ve doğal iklim ortamının bozulması yerel bir ısınmaya yol açar. Bu tür yerel ısınmalar da küresel ısınmayı arttırıcı etkidedir.

Şehir planlamasında ve bina yapımında güneş ile yapı arasındaki ilişkinin iyi ayarlanması ısı adası etkisini engelleyecektir.

Örnek Şehirler:Detroit (USA), Los Angeles (USA) ,Hong Kong (ÇİN)...

Smog:

Havaya salınan fazla miktardaki gazlar, atmosferdeki havayı yoğunlaştırır, gaz tabakasını kalınlaştırır. Bu yüzden gelen güneş ışınları daha fazla emilir, daha az yansıtılır ve yapay bir sera etkisi oluşur. Gazlar, özellikle büyük şehirlerde, Hava Yoğunluğu (Smog) oluşturarak etkili olmaktadır.

Smog oluşumunun bulunduğu yerleşim yerlerinde yaşayan insanlarda
- Akciğer ağrıları
- Hırıltı
- Öksürük
- Baş ağrısı
- Akciğer iltihapları görülür.

Sera Gazlarının Bilinen ve Olası Etkileri:
Kuraklık ve seller: Sera etkisi çeşitli iklim değişikliklerine yol açacaktır. Önlem alınmadığı takdirde bazı doğa olaylarının olumsuz etkileri çok büyük boyutlara ulaşacaktır.

Güç üretiminde azalma: Elektrik güç santrallerinin tamamı suya ihtiyaç duymaktadır. Sıcak geçen yıllarda elektrik istemi artacak fakat su miktarının azalmasından dolayı elektrik üretimi düşecektir. Bu da devlet ve halklara ekonomik sıkıntılar yaşatacak, çeşitli sorunlara neden olacaktır.

Nehir ulaşımında problemler: Sıcaklık artışına bağlı olarak nehir sularının alçalması, suyolu ticaretine engel oluşturup ulaşım giderlerini arttırmaktadır.

kaynak:www.gsl.gsu.edu.tr/gwp/tr/index.html www.kuresel-isinma.org

Sera Etkisi

2009-11-19T13:41:00.002+02:00

Enerji dengesi: Güneş ışığı yerin yüzeyini ısıtır. Yer, gelen enerjinin bir kısmını uzaya geri yansıtır. Bu şekilde çalışan bir sistem olmazsa dünya sürekli ısınacak ve yaşanmaz bir hal alacak. Yeryüzüne ulaşan güneş enerjisi ultraviole ve görünür ışık şeklindedir. Yerin yaydığı enerji ise kızılötesi ışınlar şeklindedir.

Sera Etkisi
Sera Etkininin Mekanizması:
1.Güneş, uzaydan bize gelen enerjinin kaynağıdır.
2.Yeryüzüne ulaşan güneş ışınları ormanları, okyanusları, çölleri, şehirleri ısıtır.
3.Yeryüzü, gelen ışınların bir kısmını direk olarak geri uzaya yansıtır. Özellikle kar ve buz çok iyi yansıtıcıdırlar.
4.Yansıma sadece yeryüzünde olmaz, bulutların üst kısmı ve atmosferdeki parçacıklar da bir kısım ışınları geri yansıtır.
5.Güneşten gelen ışınlar sadece yeryüzünde soğurulmazlar, atmosferdeki parçacıklar da bir kısım enerjiyi soğurur.
Isı Radyasyonu:
6.Yerin sıcak yüzeyi kızıl ötesi ısı radyasyonunun kaynağıdır.
7.Bu enerjinin bir kısmı suyu buharlaştırır.
8.Bu kızılötesi radyasyonun bir kısmı direk uzaya gider.
9.Bulutlar sadece güneş ışığını yansıtmazlar, yerden gelen radyasyonun bir kısmını soğurur, bir kısmını ise yere geri yansıtırlar. Bulutlu havalarda havanın ısınmasının en büyük sebebi budur.
10.Atmosferdeki gazlar yerden gelen kızıl ötesi radyasyonu tutarlar. Bunlar sera etkisi oluşturan gazlardır.

Atmosfer

2009-10-14T15:11:00.000+03:00

Dünya'nın ya da başka bir gezegenin çevresindeki hava ya da gaz katmanlarına atmosfer denir. Dünya’yı kuşatan atmosfer yeryüzündeki canlılar için koruyucu bir perdedir. Canlılar derken sadece insan düşünülmemelidir. Hayvan, nebat ve bunun yanısıra madenin de canlılığı söz konusudur. Atmosfer, geceleri uzayın soğuğunu, gündüzleri Güneş’in kavurucu sıcağını önleyerek Dünya’daki sıcaklığın gün boyunca belli sınırlar içinde kalmasını sağlar. Atmosferde iki tür gaz bulunmaktadır. Bunlar başta azot (%78), oksijen (%21), argon (% 0.9) olmak üzere karbondioksit, neon, helyum, kripton, ksenon, hidrojen ve daha az oranlardaki öteki gazlardan oluşan ve miktarları her yerde aynı olan gazlar ile karbonmonoksit, kükürtdioksit, ozon ve su buharını da içeren ve yoğunlukları bulundukları bölgeye ve zamana bağlı olarak değişen gazlardır.

Büyük bölümü 30-80 km arasında bulunan ozon, Güneş’ten gelen zararlı mor ötesi ışınları soğurduğundan, yer üzerindeki yaşam ve atmosfer süreçleri açısından büyük önem taşır.

Güneş sisteminde, Merkür dışındaki tüm gezegenlerde, hatta kimi gezegenlerin uydularında bile atmosfer Bulunur. Bu atmosferlerin kalınlığı, içerdiği gazlar ve yapısı gezegenden gezegene değişir. Örneğin Mars'ta, Karbon dioksitten (CO2) oluşan ince ve soğuk bir atmosfer vardır. Öte yandan Venüs'te başta yine CO2 olmak üzere, azot, kükürt dioksit ve su buharından oluşan çok yoğun ve sıcak bir atmosfer bulunur. Mars'ın yüzey sıcaklığı -130°C'ye kadar düşerken Venüs'te sıcaklık 500°C kadardır. Mars'ın atmosferi çok incedir ve Güneş'ten gelen yüksek enerjili morötesi ışınları engelleyecek bir yapıda değildir. Öte yandan Venüs'ün atmosferindeki bulut tabakası öylesine kalındır ki yüzeyden Güneş'i görmek olanaksızdır. Her iki gezegenin atmosferi de bugün için hem insanlar hem de Dünya'daki başka canlılar açısından -kimi mikroorganizmalar dışında- bu gezegenleri yaşanamaz kılıyor. Yeryüzünde yaşam, atmosferimizin oluşturduğu uygun koşullar sayesinde başlamış ve onun değişimleriyle birlikte evrim geçirerek biçimlenmiçtir.

Ay’ın ve Merkür’ün çevresinde atmosfer yoktur. Mars’ın atmosferi ise çok seyreltiktir ve en çok karbondioksit ile azot içerir. Venüs’ün çok yoğun olan atmosferinin temel bileşeni de karbondioksittir. Jüpiter’in ve daha ötedeki gezegenlerin atmosferlerinde en çok amonyak ve metan bulunur.
Çekirdek kaynaşması (füzyon) sonucunda sürekli olarak önce helyuma, sonra öbür elementlere dönüşen aşırı derecede kızgın hidrojen atomlarından oluşmuş çok yoğun küreler halindeki yıldızların da atmosferi vardır. Yıldızların kütlesine oranla yoğunluğu çok daha az olan bu atmosferler hidrojen gazından oluşur
Bilim adamları, oluşumunun ilk aşamalarında Dünya'nın bir atmosferi bulunmadığını düşünüyorlar. Tektonik hareketlerin sonucunda Dünya'nın iç kısımlarından gelen gazların zamanla bir atmosfer oluşturduğu var sayılıyor. Bu ilk atmosferin içeriği ve yapısı bugünkünden çok farklıydı. Örneğin oksijen yok denecek kadar azdı; bir ozon tabakası da yoktu.
Günümüzde dünya atmosferini oluşturan temel gazlar azot (N2) ve ok-sijendir (O2). Bu iki gazın yanı sıra ar-gon (Ar), karbon dioksit (CO2), metan (CH4), su buhan (H2O), eser miktarda başka gazlar ve havada asılı küçük parçacıklar, ayresoller, bulunur. Atmosferimiz, birbirinen farklı özellikler gösteren katmanlardan oluşur. Gazların, her katmandaki oranları değişiktir. Ama ilk yüz kilometre boyunca azotun (% 78) ve oksijenin (% 20,5) oranları pek değişmez. Yükseklik arttıkça katmanlardaki gazların yoğunluğu (metreküpteki atom ya da molekül sayısı) da düşer.

Atmosferdeki ısı derecesinin düşey doğrultuda değişmesini gözönünde tutarak yapılan sınıflandırma aşağıdaki gibidir;

Troposfer : Atmosferin en alt bölümüdür. İçinde bizim de yaşadığımız bu katman bütün atmosfer kütlesinin yaklaşık % 75'ini kapsar. Meteoroloji olayları ve bütün bulutlar bu katmanda oluşur. Troposferde yükseldikçe hem basınç, hem sıcaklık azalır. Bu katmanın üst kesimlerindeki sıcaklık -55 oC dir. Birçok enlemde troposferin yüksekliği 8 km kadarken, ekvatorda 18 km’yi bulur.
Uzaydan bakıldığında, dünyamızın yaydığı enerjinin dalgaboyuyla, -18°C'deki bir cisimden yayılan enerjinin dalgaboyunun aynı olduğu görü-lür. Ne var ki Dünya'da ortalama yüzey sıcaklığı 15°C'dir. Bu durum, ısının yer yüzüyle atmosferin alt katmanları ara-sında tutulduğunu gösterir. Gerçekten de Güneş'ten Dünya'ya gelen enerji, troposferde tutulur. Atmosfer olayları diye adlandırdığımız rüzgar, yağmur, dolu, fırtına vb. olaylar hep bu en alt ve en yoğun tabaka olur.

Stratosfer : Bu katmanda da yükseklik arttıkça hava giderek seyrekleşir. Seyreltik havanın direnci düşüktür, bu nedenle stratosferin alt katmanları jet uçuşları için idealdir. Buna karşılık daha üst katmanlarda motorların bir itme kuvveti oluşturmasına yetecek ölçüde hava yoktur. Bu katmanda 28 km’nin üstünde sıcaklık artar ve 50 km yükseltide 10 oC ye ulaşır. Ama yükseltiden sonra tekrar düşmeye başlar.

Mezosfer : 50 km’nin üstündeki yükseltilerde başlayarak, deniz yüzeyinden yaklaşık 80 km yüksekliğe kadar uzanan katmandır. Mezosfer kuşağı boyunca sıcaklık hızla düşer, orta enlemlerde -80 oC kadar olur.

Termosfer (İyonosfer) : Mezosferin üstünde, sıcaklığın yükseltiyle birlikte yeniden arttığı katmandır. Yaklaşık 80 km den, 500 km yüksekliğe kadar uzanan bu katmanın bir adı da İyonosfer’dir. İyonosferde hava çok seyrektir ve gaz molekülleri çok seyrek olarak dağılmıştır. Bu moleküllerin sıcaklığı 180 km yükseklikte 395 oC ye, 320 km yükseklikte ise 700 oC ye ulaşacak kadar yüksektir. Bu katmandaki parçacıklar Güneş'ten gelen ışınların etkisiyle iyonlaşmış, yani elektrik iletkeni haline gelmiştir. Bu nedenle, iyonlaşmış parçacıkların en yoğun olduğu katmanlar, radyo dalgaları için bir yansıtıcı görevi görür. Biri yaklaşık 110, diğeri 240 km yükseklikte yer alan iki önemli yansıtıcı katman vardır. Yansıtıcı katmanların ötesinde de, Dünya'nın magnetik alanına yakalanmış yüklü parçacıkların oluşturduğu Van Allen ışınım kuşakları yer alır.

Magnetosfer (Manyetosfer) : Bu katmana “mıknatısküre” ya da “çekimküre” de denilmektedir. Yeryüzü yoğun bir radyasyon alanıyla kaplı olup, bu radyasyon alanına Van Allen Alanı adı verilmektedir. Van Allen alanı iki kuşağa bölünmüştür ve dünyayı tümüyle çevrelemez.

Atmosferin katmanları, kimyasal bileşimleri dikkate alınarak da sınıflandırılmaktadır;

Homosfer : Deniz seviyesi ile 100 km yükseklik arasındaki bu katmanda havayı meydana getiren başlıca elementlerin, özellikle de azot ve oksijenin oranı fazla değişiklik göstermemektedir.

Heterosfer : 100 km ile 1000 km arasındaki katmandır. Bu katmanda azotun yanısıra hidrojen ve helyum gibi hafif gazlar çok miktarda bulunur.

Egzosfer : 1000 km den sonra başlayan katmandır. Egzosferde atmosferin yoğunluğu o denli düşüktür ki, molekül çarpışmaları giderek yok olur ve buna bağlı olarak da sıcaklık kavramı bilinen anlamını yitirir. Bu bölgede hidrojen ve helyum gibi hafif atomlar yerçekiminden tümüyle kurtulmalarına yetecek hızlara ulaşabilirler.

Atmosferin bu katmanları din terminolojisinde YER SEMALARI olarak geçmektedir.

Yağış Rejimi ve Yeryüzündeki Yağış Dağılışı

2009-10-14T10:25:00.001+03:00

Yazan: admin Tarih: 28 Haziran 2009 – 23:20Henüz yorum yok.
Yağışın yıl içinde günlere, aylara ve mevsimlere dağılışına yağış rejimi denir. Yağış rejimi yağış kadar önemlidir. Çünkü, yazın veya kışın düşen aynı miktardaki yağışın toprağa sağladığı fayda aynı düzeyde değildir.

Yeryüzündeki bitki hayatı, akarsulardaki su miktarı, tarım ürünlerinin verimi ile yağış rejimi arasında sıkı bir bağlantı vardır.

Yeryüzünde, yağışın bütün bir yıla düzenli olarak dağıldığı bölgelerin yanısıra, yağışın düzensiz dağıldığı iklim bölgeleri de vardır.

Örneğin, ekvatoral bölge ile Doğu Karadeniz kıyılarında yağışlar genellikle bütün bir yıla düzenli olarak dağılır. Böyle yerlerin yağış rejimi düzenlidir. Orta Asya ile Akdeniz Bölgesi’nde de yağışlar yılın belirli aylarına toplanır. Böyle yerlerde de yağış rejimi düzensizdir.

Genel hava dolaşımı, kara ve deniz dağılışı, yer şekilleri ve yükselti gibi etkenlerden dolayı yeryüzünün her tarafı aynı oranda yağış almaz. Yeryüzünde, aynı miktarda yağış alan noktaların birleştirilmesiyle eş yağış eğrileri (izoyet) elde edilir. Bu eğrilerden yararlanarak yağış haritaları oluşturulur.

Yeryüzündeki yıllık ortalama yağış dağılışını gösteren harita incelendiğinde aşağıdaki sonuçlar ortaya çıkar:

* En çok yağış alan yerler; ekvator ve çevresi, muson bölgeleri, orta kuşaktaki karaların batı kıyıları ile sıcak kuşaktaki karaların doğu kesimleridir. Buralarda yıllık ortalama yağış miktarı 1000 mm’nin üzerindedir.

* En az yağış alan yerler; 30° kuzey ve güney enlemleri civarı (Subtropikal yüksek basınç alanları), kutup bölgeleri ve orta kuşaktaki karaların yüksek dağlarla çevrili iç kısımlarıdır. Buralarda yıllık ortalama yağış miktarı 250 mm’nin altındadır.

Nemlilik ve Yağış konusuna dönmek için buraya tıklayınız.

KÜRESEL ISINMANIN ve SONUÇLARI

2009-10-07T15:02:00.001+03:00

*Küresel ısınma Everest’i Eritti

Araştırmalara göre Everest Dağı’nın zirvesindeki buzların erimesi son 20 yılda başladı.Küresel ısınmayla ilgili bir çalışma çerçevesinde Everest Dağı’nda araştırma yapan Birleşmiş Milletler destekli dağcı grubu,8848 metre yüksekliğindeki dağın üzerindeki buz kütlesinin,önemli ölçüde erimiş olduğunu açıkladı.Araştırma ekibi,zirvedeki birkaç noktada bulunan su kümelerinin birleşerek büyük bir göl olduğunu bildirirken,Nepal Dağcılık Birliği de ,zirvedeki erimenin özellikle son 20 yıl içinde yoğunlaştığını ifade etti.Göllerin buzul sularını taşıyamayarak taşkınlara neden olduğunu söylüyor.Birleşmiş milletler çevre Programı tarafından kısa bir süre önce açıklanan rapora göre, Nepal ve Bhutan’daki Himalaya gölleri sürekli doluyor ve birkaç yıl içinde bu göllerin yataklarından taşarak sellere yol açacağı tahmin ediliyor.(08.06.2002 Radikal gazetesinden alınmıştır.)

*Arabistan’da yaz sıcağında kar fırtınası,75 yaralı

Suudi Arabistan’ın Güney kesimlerine, Asur Bölgesine yaz mevsiminde hiç görülmedik şekilde kar yağdı. Yaklaşık 3 bin metre yüksekliğindeki ulusal parkta piknik yapmakta olan binlerce kişi, kar fırtınasına yakalanınca neye uğradığını şaşırdı. Kar fırtınası 75 kişi çeşitli yerlerinden yaralandı. Kar yağışı nedeniyle bölgedeki kara yoları kapandı. Suudi Arabistan’da hava sıcaklığının 50 dereceye yaklaştığı bu mevsimde ilk kez kar yağdı. (23.07.2001 Hürriyet gazetesinden alınmıştır.)

*İspanya’da sıcaklık aniden 17° yükseldi

Fas’ın Akdeniz kıyısında İspanya’ya ait Melilla bölgesinde, ilginç bir atmosfer olayı yaşandı. Hava sıcaklığı,iki kez olmak üzere birkaç dakika içinde 17 derece birden yükseldi. Ulusal Meteoroloji Enstitüsü’nün açıklamasına göre, sat 08:30 sularında kasabanın üzerine sıcak hava dalgası çöktü. Sıcaklık birkaç dakika içerisinde 24’ten 41 dereceye yükseldi. Bundan 1,5 saat sonra aynı şey yeniden meydana geldi. Sıcaklık beş dakika içinde 23’ten 38 dereceye çıktı, 15 dakika sonra normale döndü. Ani hava değişimi fırtınayı beraberinde getirdi. Meteoroloji yetkilileri, bu tür doğa olaylarının çok ender olarak meydana geldiğini kaydettiler.

*Kuzey kutbu yeşilleniyor

Alaska’da araştırma yapan bilim adamları küresel ısınma yüzünden bölgede yeni bitki oluşumları ve tundralar görüldüğünü söyledi. Havadan çekilen fotoğraflara göre,yeşil alan oranı son 50 yılda iki katı arttı. Uzmanlar kuzeye çoğalan yeşilliğin, tropik bölgelerinde çölleşmesi anlamına geldiğini söylüyorlar. Alaska’daki yeşillenme, iklim değişikliğinin beklenmeyen etkilerinden biri olarak görülüyor. (01.06.2001 ntvmsnbc)

*Şili’de ozon alarmı verildi

Antartika üzerinde ozon deliği giderek büyüyor. Şili’nin Punta Arenas kentinde halk, gündüz saat 11:00 ile 15:00 arasında dışarıya çıkmamaları konusunda uyarıldı. Antartika üzerinde bugüne kadar en büyük haline ulaştığı saptanan ozon tabakası deliğinin tahdidi üzerine güneşin zararlı morötesi ışınlarına maruz kalan Şili’nin Punta Arenas kentinde alarm verildi. (10.10.2000 ntvmsnbc)

*Ozon tabakasının rekor düzeyde inceldiği açıklandı

Hollanda meteoroloji Enstitüsü, Hollanda, İngiltere ve İskandinav ülkeleri üzerindeki ozon tabakası kalınlığının rekor düzeyde inceldiğini açıkladı.
Enstitünün ölçümlerine göre, adı geçen ülkeler üzerinde bugüne kadar ozon tabakası hiçbir zaman bu denli incelmedi. Enstitü, bu ülkeler üzerinde normal koşullarda bu dönemde ozon tabakasının kalınlığının 290 dolayında olması gerekirken 198 dobsana gerilediğini saptadı.
Sonbaharda genellikle ozon tabakasında bir incelme görüldüğünü bildiren Enstitü, bu kez rüzgar ve soğukla daha çok bulut oluşmasının da bu incelmeyi arttırmış olabileceğini tahmin ediyor. Hollanda ve İngiltere ile İskandinav ülkeleri üzerinde ozon tabakası incelirken, Alaska ve Kanada üzerinde ozon tabakasının normalin üzerinde kalın olduğu belirtildi.Yeryüzü sıcaklığı açısından önem taşıyan ozon tabakasının, genellikle havada oluşan kirlenmeye bağlı olarak inceldiği tahmin ediliyor. Ozon tabakasındaki incelme, yeryüzü sıcaklığının artmasına neden oluyor.
Ozon tabakasındaki deliğin şu anda ABD yüzölçümünün 3 katına ulaştığı belirtiliyor. İnsan yapımı gazların yanısıra, güney yarımkürenin bahar mevsiminde stratosferde meydana gelen çok düşük sıcaklıklarda ozon tabakasındaki deliği genişletiyor. 1989 yılında imzalanan Montreal Protokolü’ne imza atan ülkeler ozon tabakasına zarar veren gazların üretim ve tüketimini durdurdu, ancak bunun somut etkisini görebilmek içim yaklaşık 20 yıl gerekiyor. Ozon tabakasının incelmesiyle yeryüzüne daha çok ulaşan ultraviole ışınlarsa insanlarda deri kanserine yol açarken, bitkilerin gelişimini de olumsuz etkiliyor.(02.12.1999 Hürriyet)

*Adalar yok oluyor

Küresel ısınma yüzünden üç ada Pasifik Okyanusu’nun sularına gömüldü. Bilimciler, küresel ısınmanın gerçek olduğu ve dünya ısındıkça, okyanusun seviyesinin yükseleceğini belirtiyorlar. Pasifik Okyanusunda Kiribati bölgesine ait iki ada, Tebua Tarawa ve Abnuena denizin dalgaları arasında gözden kayboldular. Güney Pasifik Bölgesel Çevre Programı kurumu tarafından yapılan açıklamaya göre, Kiribati ve komşu ada Tuvalu’da başka adalar da kaybolmak üzere.
Hint okyanusundaki Maldiv adalarındaki durum da yaklaşık olarak aynı. İnsan yerleşimi olan 200 adanın üçte birinde kumsallar dalgalara kapılıp yok oluyor. Denizler yükseldikçe, fırtınalar, dalgaları dar kumsallara taşıyacak ve toprağı alıp götürecek. Ve dünya ısındıkça, fırtınaların sayısının da artması bekleniyor.

*Dünyamız kararıyor

Artan hava kirliliği nedeniyle dünya yüzeyine ulaşabilen güneş ışınlarının yüzde yirmi oranında azaldığı belirlendi. NASA Uzay Bilimleri Enstitüsü bilimadamları, dünyanın artık küresel ısınma nedeniyle daha sıcak olmasının yanı sıra, çok daha karanlık da olduğunu belirledi. Bilimadamları, hava kirliliğinin daha büyük bulut tabakaları oluşturduğunu, dünyaya ulaşan güneş ışınlarının bir bölümünün hava kirliliği ve kalın bulut tabakasına çarparak uzaya geri gönderildiğini saptadı. Uzmanlar bu duruma “küresel kararma etkisi” adını verdi. Küresel kararma, güneş enerjisinin etkin kullanımını azaltabileceği gibi, bitkilerle ağaçların büyümesini de etkileyecek. Atmosferdeki sülfat, karbon ve is oranlarının hızlı artışının bu etkiyi yarattığını belirtiyor.(18.12.2003 ntvmsnbc)

*Gezegenimiz son 5 yıldır eskisinden daha hızlı dönüyor

Bilimadamlarının hesapları dünyanın kendi çevresinde dönüşünü daha hızlı tamamladığını gösterdi. Dünyamız 20. yüzyılın başlarından itibaren küresel ısınmanın da etkisiyle daha hızlı dönmeye başladı.(27.12.2003 nethaber.com)

GELECEKTE BİZİ NELER BEKLİYOR?

2080 Yılının senaryoları…

Hadley İklim Tahmin ve Araştırma Merkezi tarafından yayınlanan raporda, küresel ısınmaya yol açan gazların emisyonlarının düşük, orta ve yüksek çıkması durumlarına göre farklı senaryolar geliştirerek, önümüzdeki yıllarda yaşanacak iklim değişiklikleri konusunda tahminlerde bulunuyorlar. Rapora göre 2080 yılına gelindiğinde: İngiltere’de yıllık ortalama hava sıcaklığı 2 ile 3,5 arasında artacak, ılık yazlar artarken, çok soğuk kışlar azalacak, kışlar daha yağışlı geçerken, yazlar kurak yaşanacak. Yüksek emisyon senaryosu gerçekleşirse topraktaki nem oranı yazları yüzde 40’ın altına düşecek ve tarım konusunda ciddi sorunlar yaşanacak. Birleşik Krallık’ta kar yağışı azalacak. İskoçya’da bu azalma yüzde 60 ile 90 arasında olacak. Birleşik krallık çevresinde deniz seviyesi 26 ile 86 santim arasında yükselecek.(26.04.2002 ntvmsnbc)

Dünyanın en sıcak sorunu…

Küresel ısınma önümüzdeki 50 yılda belirgin bir iklim değişikliğine yol açacak. Doğa insanoğlunun kontrolünden çıkacak. Florida ve ABD’de fırtınalar artacak. Ortadoğu’da su sıkıntısı başlayacak. Nil deltası yok olacak. Dünya yeni bin yıla siyasi haritadaki değişiklikler ve karmaşayla giriyor. Son yıllara kadar değişmez sandığımız coğrafi harita da yavaş yavaş değişiyor. Sera etkisi nedeniyle dünya ısınıyor, sular yükseliyor, ormanlar azalıyor, çöller genişliyor. Karbondioksit “üretimi” böyle giderse insanoğlu önümüzdeki yüzyılın ikinci yarısında kendi türünün varlığını tehdit eder duruma gelecek.(18.07.1999 Hürriyet)

96 yıl sonra dünyamız yaşanmaz olacak…

Küresel ısınma yüzünden yüzyılın sonunda yeryüzünde insanların yaşayacağı tek bir yer kalmayacak. İnsanlık yok olacak. Bu ifade İngiltere başbakanı Tony Blair ‘in bilim danışmanı Sir David King’in hükümet için hazırladığı yeni raporun sonuç bölümünde yer alıyor. King, 2100 yılında memelilerin yaşayacağı tek yerin Antartika olacağını ve dolayısıyla insanların yaşamlarını daha fazla devam ettiremeyeceğini belirtti. Ayrıca King, dünyanın 60 milyon yıl önce insan hayatının sürmesinin imkansız olduğu ve buzların bulunmadığı ilk sıcak periyot dönemine girdiğini belirtti. Durum, son derece kritik ve acilen önlem paketleri hazırlanması gerekiyor. Atmosferdeki iklim değişikliğine yol açan karbondioksit miktarının geçmiş 420 bin yıldan yüzde 50 daha fazla olduğunu söyleyen King; “Dünya 60 yıl boyunca daha da ısınacak. Yeryüzünde hiç buz kütlesi kalmayacak” dedi. King, hükümetin biran önce toplanarak bu konuda acil önlemler alması gerektiğinin altını çizdi. Daha önce Amerika Savunma Bakanlığı Pentagon’un hazırladığı iklim raporu dünya kamuoyunda büyük yankı uyandırmıştı. Pentagon raporunda buzulların tamamen eriyeceği, açlık ve su yüzünden savaşlar çıkacağı öngörülürken, İngiltere’nin buzul çağına gireceği açıklanmıştı.

Dünyayı bekleyen felaketler dizisi…

*Hollanda’yı sular kaplayacak. Pentagon raporuna göre 2007 yılında çıkacak olan dev fırtına, Hollanda kıyılarını vuracak ve ülkenin geniş bir bölümü yaşanmaz hale gelecek. Lahey yok olacak.
*Avrupa donacak. Ancak ABD ve Avrupa kıtasında sıcaklık 35 santigrat dereceyi geçtiği gün sayısı da artacak. İklimdeki dengesizlikler, tarımı ve ülke ekonomilerini vuracak. İngiltere soğuk ve kurak olacak, iklim Sibirya’ya benzeyecek.
*Kıyı kentleri tehlikede, deniz kabaracak, kıyılardaki Avrupa kentleri, yükselen suların altında kalacak.
*Ülkeler parçalanacak, Hindistan, Güney Afrika ve Endonezya kuraklık ve iç karışıklık yüzünden iç karışıklıkların pençesinde dağılacak. Kitlesel yağma olayları başlayacak.
*Su savaşları çıkacak, suya sahip olmak için savaşlar çıkacak. Nil, Tuna ve Amozon nehirleri çevresi, savaş alanına dönecek.
*Nükleer silahlanma yayılacak, su ve enerji kaynaklarını korumak için Japonya, Almanya, Kuzey Kore, Güney Kore, İran ve Mısır nükleer silah geliştirecek.
*Yaşamak için savaşılacak, din, ideoloji ya da ulusal onur gibi gerekçelere dayanan savaşlar tarihe karışacak, savaşların tek amacı “hayatta kalmak” olacak.
*Kitlesel göçler başlayacak, ABD ve Avrupa kuraklığın 400 milyon insani tehdit edeceği Afrika’dan kitlesel göç akınlarıyla boğuşacak. Zengin ülkeler, göçten korunmak için birer “kale” olacak. İskandinav ülkelerinden de güneye göç başlayacak.8200 yıl önce iklim değişikliğinin yol açtığı dev kitlesel göçün bir benzeri yaşanabilir.
*Milyonlarca insan ölecek, 20 yıl içinde dünyanın doğal kaynaklarının, nüfusu besleme kapasitesi azalacak. Savaş ve açlık nedeniyle milyonlarca insan ölecek, sonunda yeryüzünde doğal kaynakların besleyebileceği sayıda insan kalacak.

Küresel ısınmadan karlı çıkacaklar…

Küresel ısınmanın kötü sonuçları yanında bazı alanlarda olumlu sonuçlarından da söz ediyor bilimadamları. Şaşırtıcı ama öyle. Doğada saf iyi yada saf kötü şeyler yok. Doğa bir sistem içinde hareket ediyor. Karbon döngüsüyle yaşayan bitkiler atmosferdeki karbondioksitin artmasıyla karlı çıkacak. Diğer oranların aynı kalması ve yalnızca karbondioksitin iki katına çıkmasıyla tarım ürünleri yüzde 10 ile 50 artacak. Isınmak için çok para harcayan soğuk iklim ülkeleri ılıman iklim kuşağına girdiğinde yakıt masrafları azalacak. Kurak iklim kuşağında yer alan ülkeler ılıman, yağışlı iklim kuşağına geçince su sorunları kalmayacak. Sıcaklığın arttığı soğuk ülkelerde yerleşime açılamayan bölgeler nüfus patlamasıyla karşılaşacak. Bol yağış alan kuşakta kalacak ülkeler orman alanlarını da artırma olanağı bulacak. Yani olumlu yanları da var işin ama sağlıkla ilgili problemler hemen hemen tüm ülkelerde artacak.

Atmosferin Özellikleri

2009-09-12T09:40:00.001+03:00

İklim Geniş bir bölge içinde ve uzun yıllar boyunca değişmeyen ortalama hava koşullarına iklim denir. İklim, coğrafi ortamın oluşması ve şekillenmesi ile insanların yaşantı ve etkinlikleri üzerinde önemli rol oynar. Örneğin bir yerdeki doğal bitki örtüsü, akarsuların özellikleri, insanların yaşam tarzları, konut tipleri, ekonomik etkinliklerinin türü,iklimin kontrolü altındadır. İklimi oluşturan çeşitli öğeler vardır.

Bunlar sıcaklık, basınç, rüzgarlar, nemlilik ve yağıştır. İklim elemanları adı verilen ve birbirlerini etkileyen bu öğeler arasında ayrılmaz bir ilişki vardır.

İklim olayları atmosfer içinde gerçekleştiği için öncelikle atmosfer ve özelliklerinin incelenmesi gerekir.

Atmosfer
Dünya’yı çepeçevre saran gaz örtüsüne atmosfer denir. Atmosferin alt sınırı, kara ve deniz yüzeyleriyle çakışır. Üst sınırını ise yerçekiminin etkisi belirler. Ekvator’dan kutuplara doğru yerçekimi arttığı için atmosferin şekli Dünya’nın şekli gibi küreseldir.

Atmosfer’in Katları
Atmosfer kendini oluşturan gazların karışımı ve gidişindeki farklılıklar nedeniyle çeşitli katlara ayrılmıştır. Bu katlar yeryüzünden yukarılara doğru troposfer, stratosfer, şemosfer, iyonosfer ve ekzosfer şeklinde sıralanır.

Troposfer
Atmosferin, yeryüzüne temas eden, alt bölümüdür.
Tüm gazların % 75’inin bulunduğu bu katmanda yoğunluk en fazladır.
Troposfer, yerden havaya yansıyan ışınlarla alttan yukarıya doğru ısınır. Bu nedenle alt kısımları daha sıcaktır. Yerden yükseldikçe sıcaklık her 100 m’de yaklaşık 0,5°C azalır.
Su buharının tamamı troposferde bulunduğu için tüm meteorolojik olaylar burada oluşur.
Güçlü yatay ve dikey hava hareketleri görülür.
Yerden yüksekliği 6 – 16 km arasında değişir.

Stratosfer
Troposferin üstündeki katmandır.
Yatay hava hareketleri görülür.
Su buharı hemen hemen hiç bulunmadığı için dikey hava hareketleri oluşamaz. Bu nedenle sıcaklık dağılışı oldukça düzgündür.
Sıcaklık her yerde yaklaşık -50°C’dir.
Üst sınırı yerden 25 – 30 km yüksekliktedir.

Şemosfer
Stratosfer ile İyonosfer arasındaki katmandır.
Stratosfer ile Şemosfer arasındaki 19-45 km’ler arasında oksijen azot haline gelerek ultraviyole ışınlarını tutar.
Üst sınırı yerden 80 – 90 km yüksekliktedir.

İyonosfer
Mor ötesi (ultraviyole) ışınlarının, molekülleri parçalayarak iyonlar haline getirdiği katmandır.
Yerçekimi azaldığı için iklim üzerinde belirgin bir etkisi yoktur.
Radyo dalgalarını yansıtır
Üst sınırı yerden 250 – 300 km yüksekliktedir.

Eksosfer (Jeokronyum)
En üst tabakadır.
Yerçekimi çok azaldığından gazlar çok seyrektir.
Hidrojen ve helyum gibi hafif gazlar bulunur.
Atmosfer ile uzay arasında geçiş alanıdır.
Kesin sınırı bilinmemekle birlikte üst sınırının yerden yaklaşık 10.000 km yükseklikte olduğu kabul edilmiştir.

Atmosferde Bulunan Gazlar
Atmosferde bulunan gazların % 75’i ve su buharının tamamı troposferde bulunur. İklim yönünden daha çok atmosferin alt katları önemli olduğundan burada troposfer ve stratosferin alt katlarının bileşimi incelenecektir.

Her zaman bulunan ve oranı değişmeyen gazlar; % 78 oranında azot, % 21 oranında oksijen, %1 oranında asal gazlar (Hidrojen, Helyum, Argon, Kripton, Ksenon, Neon) dır.
Her zaman bulunan ve oranı değişen gazlar; su buharı ve karbondioksittir.
Her zaman bulunmayan gazlar; ozon ve tozlardır.

Su buharı : Yere ve zaman göre oranı en çok değişen gazdır. Yeryüzünün aşırı ısınıp, soğumasını engeller. Yağış, bulut, sis gibi hava olaylarının doğuşunu sağlar.

Karbondioksit : Atmosferin güneş ışınlarını emme ve saklama yeteneğini artırır. Havada karbondioksit (CO2) miktarının artması sıcaklığı artırıcı, azalması ise sıcaklığı düşürücü etki yapar.

Ozon : Hava içindeki oksijen (O2) mor ötesi (ultraviyole) ışınlarının etkisi altında ozon (O3) haline geçer. Ozon gazı, içinde hayatın gelişmesine olanak vermez ancak atmosferin üst katmanlarında ultraviyole ışınlarını emerek yeryüzündeki yaşam üzerinde olumlu bir etki yapar. Yeryüzünden 19 – 45 kilometre yükseklikler arasında bulunan ozon katının son yıllarda inceldiği hatta yer yer delindiği belirlenmiştir. Özellikle buzdolabı, soğutucu, araba ve spreylerden çıkan gazların (kloroflorokarbon) neden olduğu anlaşılmış ve bu gazların kullanımına kısıtlamalar getirilmiştir.

Yeryüzüne ulaşan mor ötesi ışınlardaki artış, sıcaklıkların artmasına, buna bağlı olarak buzulların erimesine, bitki örtülerinde değişimlere neden olabilecektir.

Sıcaklık
Güneş Işınlarının Atmosferde Dağılışı
Yeryüzünün ısınmasında ana enerji kaynağı Güneş’tir. Dünya, Güneş’in uzaya yaydığı enerjinin ancak iki milyonda birini alır. Güneş’ten gelen bu enerji güneş sabitesi (solar konstant) ile belirlenir. Atmosferin üst sınırında 1 cm2’ye 1 dakikada gelen kalori miktarına güneş sabitesi (solar konstant) denir.

Atmosferin etkisiyle, Güneş’ten gelen ışınların tamamı yere ulaşmaz. Atmosfer güneş ışınlarını çeşitli oranlarda tutar ve dağıtır. Bu nedenle yeryüzü Güneş’ten gelen ışınlardan çok atmosfer tarafından tutulan ışınlarla ısınır.

Sıcaklık Etmenleri
Atmosferin ısınması çeşitli etmenlerin etkisi altındadır.

Güneş Işınlarının Yeryüzüne Değme Açısı
Belirli bir yüzeye dik ve yatık gelen ışınların getirdikleri enerji miktarları arasında belirgin bir fark vardır.

Çünkü bir ışın demeti dik geldiğinde daha dar bir yüzeyi aydınlatırken, aynı ışın demeti yatık geldiğinde daha geniş bir yüzeyi aydınlatır.

Ancak ışınların yere değme açısı daraldığı için etkisi azalır. Bu nedenle Güneş ışınlarının yere değme açısı büyüdükçe yeryüzünü ısıtma gücü de artar.
Güneş ışınlarının yeryüzüne değme açısını etkileyen etmenler şunlardır:

Dünya’nın Şekli
Dünya’nın küreselliğinin bir sonucu olarak, Ekvator’dan kutuplara doğru güneş ışınlarının yere değme açısı küçülür. Buna bağlı olarak her iki yarım kürede Ekvator’dan kutuplara doğru sıcaklık azalır. Bu durum enlemin sıcaklık üzerindeki etkisini gösterir.

Dünya’nın Eksen Eğikliği ve Yıllık Hareketi
Dünya’nın eksen eğikliği nedeni ile Güneş çevresindeki dönüşü (yıllık hareket) sırasında güneş ışınlarının yere değme açısı değişir.

Yeryüzündeki bir noktanın güneş ışınlarını yıl içinde farklı açılarla alması ısınma farklılıklarına neden olur.

Dünya’nın Günlük Hareketi
Dünya’nın günlük hareketi nedeniyle güneş ışınlarının bir noktaya değme açısı sabahtan öğleye kadar artar. Öğleden akşama kadar ise azalır. Günün en yüksek sıcaklığı, ışınların en büyük açı ile geldiği öğle saati değil, depolanan enerjinin en fazla olduğu 13.00 – 14.00 saatleri arası ölçülür. Çünkü öğleye kadar yerde biriken enerji, ışınların gelme açısının daralmasıyla birlikte ışıma ile atmosfere iletilir. Işıma gece boyu devam eder, yer soğur. Güneş’in doğuş saatinde ışıma sona erer ve yerde enerji depolamaya başlar. Işımanın sona erdiği anda günün en düşük sıcaklığı yaşanır.

Işıma
Yeryüzü kazandığı enerjinin bir bölümünü atmosfere geri verir. Buna yer ışıması denir. Güneş ışınlarının yeryüzüne ulaşamadığı saatlerde (gece) ve güneş ışınlarının yere değme açılarının küçüldüğü aylarda yer ışıması artar. Ayrıca, zeminin yapısı da yer ışıması üzerinde etkilidir. Örneğin yeryüzünün bitki ile kaplı alanlarında yer ışıması az ve yavaşken çılak arazilerde ısı kaybı daha hızlı ve fazla olur.

Eğim ve Bakı
Geniş bir bölgeye düşen birbirine paralel ışınların yere düşme açıları, yamaç eğimine ve bakı durumuna (Güneş’e dönüklüğe) göre değişir. Bu durum yerel ısınma farklarına yol açar. Kuzey Yarım Küre’de güney yamaçlar, Güney Yarım Küre’de ise kuzey yamaçlar güneş ışınlarını yıl boyunca daha büyük açı ile aldığından daha sıcak olur.

Ekvator çevresinde bakının etkisi tüm yamaçlarda görülür.

Bakının Etkisi
Güneşe dönük olan eğimli yamaçlarda;

Sıcaklık daha yüksektir.
Güneşlenme süresi daha uzundur.
Karların yerde kalma süresi daha kısadır.
Kalıcı karların başlama yüksekliği daha fazladır.
Tarım ürünlerinin olgunlaşma süresi daha kısadır.
Ormanların yükselti sınırı daha fazladır.

Yükselti
Deniz seviyesinden yükseldikçe atmosferin yoğunluğunun ve içindeki su buharının azalması ile troposferin daha çok yerden yansıyan ışınlarla ısınması nedeniyle sıcaklık, her 100 m’de yaklaşık 0,5°C azalır. Bu nedenle enlemi aynı olan iki farklı noktadan daha yüksekte olan, diğerine göre her zaman daha soğuk olur. Örneğin deniz seviyesinden 155 m yükseklikteki Bursa’da sıcaklık 25°C iken aynı enlemde bulunmasına karşın 2543 m yükseklikteki Uludağ’da sıcaklığın 12°C olması yükseltinin sıcaklığa etkisini gösterir.

İndirgenmiş Sıcaklık
Yeryüzünde sıcaklığın enleme bağlı dağılışını gösteren haritalar çizilirken yükseltinin sıcaklık üzerindeki etkisini ortadan kaldırmak için indirgenmiş sıcaklık değerleri kullanılır.

Bir yerin yükseltisinin sıfır (0 m) kabul edilerek hesaplanan sıcaklığına indirgenmiş sıcaklık denir.

Bir yerin indirgenmiş sıcaklığını hesaplamak için yükseltiden kaynaklanan sıcaklık farkı hesaplanır.

Bu fark o yerin gerçek sıcaklığına eklenir.

Örnek :
900 m yükseklikteki Ankara’da Ocak ayı ortalama sıcaklığı -2°C’dir. Ankara’nın deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklığı kaç °C dir?

Çözüm :
100 m’de sıcaklık 0,5°C azalırsa

900 m’de X°C azalır.

X=900 x 0,5 / 100 = 4,5 °C’dir.

İndirgenmiş Sıcaklık = Gerçek Sıcaklık + Sıcaklık Farkı

İndirgenmiş Sıcaklık = -2 +4,5

İndirgenmiş Sıcaklık = 2,5°C’dir.

Hava Kirliliği

2009-09-12T05:38:00.002+03:00

Hava kirliliği; canlıların sağlığını olumsuz yönde etkileyen ve/veya maddi zararlar meydana getiren havadaki yabancı maddelerin, normalin üzerindeki miktar ve yoğunluğa ulaşmasıdır.

Bir başka deyişle hava kirliliği; havada katı, sıvı ve gaz şeklindeki yabancı maddelerin insan sağlığına, canlı hayatına ve ekolojik dengeye zarar verecek miktar, yoğunluk ve sürede atmosferde bulunmasıdır. İnsanların çeşitli faaliyetleri sonucu meydana gelen üretim ve tüketim aktiviteleri sırasında ortaya çıkan atıklarla hava tabakası kirlenerek, yeryüzündeki canlı hayatı olumsuz yönde etkilenmektedir.

Hava kirliliğini kaynaklarına göre 3'e ayırabiliriz;

1 - Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliği:
Ülkemizde özellikle ısınma amaçlı, düşük kalorili ve kükürt oranı yüksek kömürlerin yaygın olarak kullanılması ve yanlış yakma tekniklerinin uygulanmasi hava kirliliğine yol açmaktadır.

2 - Motorlu Taşıtlardan Kaynaklanan Hava Kirliliği:
Nüfus artışı ve gelir düzeyinin yükselmesine paralel olarak, sayısı hızla artan motorlu taşıtlardan çıkan egzoz gazları, hava kirliliğinde önemli bir faktör oluşturmaktadır.

3 - Sanayiden Kaynaklanan Hava Kirliliği:
Sanayi tesislerinin kuruluşunda yanlış yer seçimi, çevre korunması açısından gerekli tedbirlerin alınmaması (baca filtresi, arıtma tesisi olmaması vb.), uygun teknolojilerin kullanılmaması, enerji üreten yakma ünitelerinde vasıfsız ve yüksek kükürtlü yakıtların kullanılması, hava kirliliğine sebep olan etkenlerin başında gelmektedir.

Hava Kirliliğinin Etkileri

Kirli hava, insanlarda solunum yolu hastalıklarının artmasına sebep olmaktadır. Örneğin; kurşunun kan hücrelerinin gelişmesini ve olgunlaşmasını engellediği, kanda ve idrarda birikerek sağlığı olumsuz yönde etkilediği, karbonmonoksit (CO)'in ise, kandaki hemoglobin ile birleşerek oksijen taşınmasını aksattığı bilinmektedir. Bununla birlikte kükürtdioksit (SO₂)'in, üst solunum yollarında keskin, boğucu ve tahriş edici etkileri vardır. Özellikle duman akciğerden alveollere kadar girerek olumsuz etki yapmaktadır. Ayrıca kükürtdioksit ve ozon bitkiler için zararlı olup; özellikle ozon, ürün kayıplarına sebep olmakta ve ormanlara zarar vermektedir.

Sanayi, endüstri ve ısınmada kullanılan fosil yakıtlar ile ormanların tahribi ve arazi değişmesi sonucu, atmosferdeki karbondioksit miktarının %5 oranında arttığı tespit edilmiştir. Bunun ise küresel ısınmaya yol açabileceği öngörülmektedir.

Hava Kirliliğini Önlemek İçin Alınabilecek Tedbirler:

Sanayi tesislerinin bacalarına filtre takılması sağlanmalı,
Evleri ısıtmak için yüksek kalorili kömürler kullanılmalı, her yıl bacalar ve soba boruları temizlenmeli,
Pencere, kapı ve çatıların izolasyonuna önem verilmeli,
Kullanılan sobaların TSE belgeli olmasına dikkat edilmeli,
Doğalgaz kullanımı yaygınlaştırılarak, özendirilmeli,
Kalorisi düşük olan ve havayı daha çok kirleten kaçak kömür kullanımı engellenmeli,
Kalorifer ve doğalgaz kazanlarının periyodik olarak bakımı yapılmalı,
Kalorifercilerin ateşçi kurslarına katılımı sağlanmalı,
Yeni yerleşim yerlerinde merkezi ısıtma sistemleri kullanılmalı,
Yeşil alanlar arttırılmalı, imar planlarındaki hava kirliliğini azaltıcı tedbirler uygulamaya konulmalı,
Toplu taşım araçları yaygınlaştırılmalı,

Bütün bu etkenlerin yanında; atıkların uygun olmayan tesislerde yakılarak bertaraf edilmesinin önlenmesi, sanayi tesisi yer seçiminin yerleşim alanları dışında ve hakim rüzgarlar dikkate alınarak yapılması, imar planlarında bu alanların çevresinde yapılaşmaların önlenmesi ve araçların egzoz emisyon ölçümlerinin periyodik olarak yapılması sağlanmalı, bununla birlikte; alternatif enerji kullanan motorlu taşıtlar geliştirilmeli ve özendirilmelidir. (LPG vb.)

Adana'nın Coğrafik, Endüstriyel ve İklim Özellikleri

2009-09-11T13:12:00.000+03:00

Adana, 35-38 kuzey enlemleri ile 34-36 doğu boylamları arasında ve Akdeniz bölgesinin en büyük şehirlerindendir. Adana kuzeyi Orta Toros adı verilen dağ sistemi ile çevrilidir. Bu dağ sisteminin eteğinde Akdeniz'e kadar uzanan bir ovaya sahiptir. Seyhan ve Ceyhan isimli iki adet ırmakları Adana il sınırları içerisindedir. Seyhan ve Çatalan isimlerinde iki adet baraj gölü vardır.

Çarpık kentleşme, hızlı nüfus artışı ve dış göç, içinden çıkılması zor sorunları beraberinde getirmektedir. Tarıma dayalı bir sanayiye sahip olan şehir, pamuk ve sanayi bitkileri yönünden zengin üretim imkanları nedeni ile dış göçler almıştır. Son yıllarda, pamuk üretiminden sanayi ve tarla bitkilerine yönelme olmuştur. Bu durum , tekstil sanayisinin bölgeden ayrılması na neden teşkil etmektedir.

Şehrin iklim, yazları sıcak ve kurak , kışları soğuk ve yağışlıdır. Yılın 74 günü yağışlı geçerken son yıllarda bu oran azalmıştır. Yaz mevsiminde hemen hemen hiç yağış düşmez. Nemli ve sıcak bir havası vardır. Bu duruma iki barajın etkileride olmaktadır. Yüzde 90 ları bulan nem ile geçen yaz ayları bunaltıcıdır. Kasım, aralık ve ocak ayları soğuk geçer. Kuzey yönlü rüzgarlar, soğuk ve kurudur. Kış mevsiminde Adana üzerinde birkmiş nemli havayı soğutarak yağışa sebep olur. Yaz aylarında rüzgar yönü güneyli ve nemlidir. Eylül ayı ile rüzgar yönü kuzeye döner.